Antalya'da yılda yaklaşık 100 milyon dolar civarında domates ve özel üretim dikenli salatalık ihracatı yapılan Ukrayna'nın uygulamaya koyduğu anti-damping kararına, Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu'ndan siyasi çözüm için çağrısı geldi.Ukrayna'nın Türkiye'den domates ve salatalık için temmuz ayındaki anti-damping kararı, bu iki ürünün yüzde 80'den fazlasının ihraç edildiği Antalya'da hasat sezonunun başlamasıyla tedirginliği artırdı. Anti-damping kararı, Antalya'da özellikle ihracatının büyük kısmını Ukrayna'ya yapan firmaları ve üreticileri daha çok etkiledi. Antalya'da seralarda hasat dönemi de başladı ve hem üretici hem ihracatçı, Ukrayna'nın kilogram başına 80 sent fark koyduğu bu kararı sonlandırmasını istedi.
1 /
8
Dünyada Örneği Yok2024 yılı nisan ayında Ukrayna'nın domates ve salatalıkla ilgili başlattığı anti-damping soruşturmasının geçen temmuzda sonuçlandığını belirten BAİB Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, tarım ürünleri açısından dünyada örneği olmayan bu kararın Dünya Ticaret Örgütü'nde de kaydedildiğini belirtti."Hem Türkiye Hem Ukrayna'ya Olumsuz Neticeleri Olacak"Çavuşoğlu, "Tüm mevzuatlara uyuldu. Aslında herhangi bir olumsuzlukla veya fiyat farklarıyla oluşan bir şey değildi. Bu biraz bilinerek ve istenerek yapılan bir şeydi. Ukrayna tarafında özellikle 4-5 kişi ya da firma diyelim onların şikayeti üzerine oluşturulan bir şeydi. Bunun aslında hem Türkiye hem Ukrayna açısından çok olumsuz neticeler vereceğini düşünüyoruz" açıklamasını yaptı.
2 /
8
Domates ve Salatalıkta En Yüksek İhracat Pazarı UkraynaUkrayna açısından da ciddi bir sorun olduğunu ifade eden Ümit Mirza Çavuşoğlu, "Pek çok partner firma burada çalışmakta ve ülkedeki insanlara da daha ucuz ürün yedirmek yerine şu anda ciddi gümrük vergileri geldi ve bununla da Ukraynalı dostlarımız, Ukrayna insanları da daha pahalıya ürün yiyecek. Ülkemiz açısından baktığımızda da özellikle üretici anlamında çok ciddi sıkıntılar yaşayacağımızı görüyoruz. Şöyle ki Ukrayna, Türkiye açısından domates ve salatalıkta miktar olarak en yüksek ihracat yaptığımız pazarı oluşturuyor" dedi.
3 /
8
"En Acı Tablo Antalya İçin Çıkıyor"2024 yılında Türkiye'den Ukrayna'ya 93 bin ton civarında domates ihracatı yapıldığını kaydeden Çavuşoğlu, "Burada en acı tablo da Antalya için çıkıyor aslına bakarsanız. Antalya'nın ihracatı da yaklaşık 72-73 bin ton civarında. Yüzde 80'nin üzerinde bir ihracat Antalya'dan gerçekleşmiş. Çok önceden planlı bir şekilde tüm üretimler gerçekleşiyor ve şu anda da üretimler başladı. Ürünler seralarda çıkmaya başladı. Ukrayna'ya ihracat yapan firmalarda çok iş olmadığını görüyoruz. Bunun yansımalarını bir hafta, 10 gün sonra çok daha net göreceğiz. Üretim yeni başladığı için üretici anlamında sıkıntıların had safhaya çıkacağını düşünüyoruz" şeklinde konuştu.
4 /
8
Kilo Başına 80 SentBaşkan Çavuşoğlu, ihracatçı birlikleri ve ihracatçı firmaların çok yoğun şekilde domates ve salatalık ürünlerini farklı ülkelere pazarlamaya yönelik ciddi çalışmalar başlattığını aktardı.Çavuşoğlu, "Ama çok kısa sürede de yeni bir ülke edinmek veya bu ürünleri pazarlamak da çok zor gözüküyor. O anlamda ciddi bir zor dönem bizleri bekliyor. Yaklaşık söyleyeyim rakamları, değişmekle beraber domates ve salatalık için 8 bin dolar civarında olan gümrük vergileri şu anda 16 bin dolara çıktı. 1 kilogram domates ya da salatalığın üzerine gelecek rakam nakliye hariç 80 sent civarında ki zaman zaman Türkiye'de bu fiyatlara çıkılamıyor. Bu kadar pahalı ürünleri, Ukrayna'daki vatandaşların yiyebilmesi mümkün değil" dedi.Dikenli Salatalık Ukrayna'ya Özel ÜrünUkrayna'ya üretilen salatalığın ise özel bir ürün olduğuna vurgu yapan Çavuşoğlu, "Salatalık bizim bildiğimiz anlamda değil. Çok fazla ülkemizde tüketilmeyen, oraya özellikli bir ürün olan 'dikenli salatalık' diye tabir edilen bir salatalık cinsi üretiliyor. Özellikle Ukrayna, Rusya gibi ülkelere bu ürünler ihraç ediliyor. Bu ürünlerin ülkemizde ya da Avrupa'da tüketilmesi çok zor. Onun için asıl problemin orada da yaşanacağını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.
5 /
8
100 Milyon Dolarlık İhracatBAİB Başkanı Çavuşoğlu, Ukrayna'ya yapılan domates ve dikenli salatalık ihracatında yaklaşık 100 milyon dolarlık bir rakamdan bahsettiğini dile getirerek sözlerini şöyle sürdürdü:"Burada aslında maalesef Ukrayna'daki 4-5 firmanın baskısıyla oluşan 60-70 milyon dolarlık ilave bir kazanç için bu yapıldı. En üzücü nokta savaşta, bizlerin hem Ukrayna hem Rusya için arabulucu olduğumuz, her ikisine de aynı mesafede olduğumuz bu ortamda sadece Türkiye'ye yapılması bizleri çok rencide etti ve üzdü. Hiçbir ülkeye herhangi bir fark yapılmazken bize yapılması çok mutsuz etti bizleri." İki Bakanlık Devreye Girdi İhracat pazarında İspanya, Mısır, Fas, Hollanda ve Belçika gibi ciddi rakipler olduğuna dikkat çeken Çavuşoğlu, "Bunlarla ciddi rekabet içerisindeydik fakat bu rekabet gücümüzü kaybediyoruz. Bu böyle devam ederse bir ülkeyi kaybettiğimiz zaman tekrar geriye almak çok daha zor. Bakanlıklarımızın özellikle Ticaret Bakanlığımız, Dışişleri Bakanlığımızın da ciddi girişimleri söz konusu. Mevzuat olarak çok fazla yapılacak bir şey kalmadı şu anda ama bakanlıklarımız baskıyı ciddi arttırıyor. İnşallah siyasi olarak bu işi çözüp artık noktayı koymak istiyoruz" dedi.
6 /
8
İç Piyasada Tüketimi Yok Çavuşoğlu, Türkiye'de domateste yüzde 20'nin üzerinde fazla üretim olduğu, dikenli salatalık tüketiminin ise olmadığını dile getirdi:"Aslında bunlar iç piyasada tüketimimizin üzerindeki ürünler. Bizler tabi öncelikle iç piyasayı doyurmakla mükellefiz. Ondan sonra ihracat yapıyoruz. Bu fazlalık ürünler maalesef çöpe gitmek zorunda kalacak. Onun için domates de belki farklı sanayi tiplerine gidilebilecek ama nereye kadar gidilebilecek Orada da gidilebilecek noktalar belli. Dikenli salatalıkta çok fazla da yolumuz yok. Onun için ciddi çöpe gidişler olacak ve üreticilerimiz çok zor durumda kalacak. Üreticimizi serada, tarlada tutabilmek için büyük mücadele veriyoruz. Önemli olan müstahsilimizin üretimine devam etmesi. En büyük korkumuz müstahsil üretimden çekilirse gerçekten önümüzdeki yıllarda daha zor sonuçlar bizi bekliyor."
7 /
8
"Pazar Kaybı Korkusu Yaşadık"Antalya'dan 5 yıllık bir ihracat firmasının sahibi Uğur Memiş, "Firma olarak ihracatımızın yüzde 90'ını Ukrayna'ya yapmaktayız. Ukrayna'ya özellikle domates ve dikenli salatalıkta bölgenin önde gelen firmalarından biriyiz. Bu anti-damping vergi kararından sonra ciddi anlamda pazar kaybı korkusu yaşadık. Çünkü pazarımızın tamamı Ukrayna, dolayısıyla bu en çok bizi etkiledi. Üreticilere biz bu konu hakkında bir geri dönüş yapamıyoruz. Bizim kurulu bir düzenimiz var. 5 yıldır bu ürünün ihracatını yapıyoruz. Normal şartlarda bugünlerde 50 kadın işçimizle paketleme yaparken, bugün bu sayımız 10'a kadar düştü" açıklamasını yaptı.Kayıp Beklentisi En Az Yüzde 50 Ukrayna'nın bu kararı yüzünden bu yıl firma olarak toplam ihracatta en az yüzde 50 kayıp beklediklerini kaydeden Memiş, "Pazarda da ciddi bir daralma, kayıp yaşanacaktır. Bunda daha önceki yıllarda Rusya pazarındaki uçak krizinde yaşandığı gibi, alıcı ülke alternatif ülkelerden bunun tedarikini bir şekilde sağlayacaktır. Unutmamak gerekir ki tek üretici ülke olarak biz değiliz. Rakiplerimiz var üretim konusunda, bu yüzden bu işin bir an önce sonuca kavuşmasını, çözümlenmesini bekliyoruz ki üretici de ürününü üretebilsin. Önümüzdeki sene bu üretimden vazgeçmesin. Biz de istihdam sağlayalım, ihracatımıza devam edelim" diye konuştu.
8 /
8
