Vatandaşın içinde bulunduğu borç sarmalını gözler önüne serən güncel veriler, ekonomik tablonun ciddiyetini ortaya koydu. Türkiye nüfusunun yarısını oluşturan 44.3 milyon kişi, temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için bireysel kredi kullanıyor.
Rakamlarla Borç Yükü
Borçlu her bir bireyin ortalama bakiye yükü 155 bin liraya ulaşırken, 31 Temmuz itibarıyla bankalardan tüketici kredileri ve bireysel kredi kartları için kullanılan toplam borç miktarı 6 trilyon 852 milyar lirayı aştı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 4 trilyon 704 milyar lira seviyesindeydi. Kullanılan toplam krediler içerisinde en büyük payı ise 2 trilyon 572 milyar lira ile ihtiyaç kredileri oluşturuyor. Vatandaşlar market alışverişinden vergi ödemelerine, faturalardan düğün ve tatile kadar iğneden ipliğe tüm harcamalarını borç kanalıyla gerçekleştirmek zorunda kalıyor.
Yurttaş Borçla Borcu Kapatıyor
İhtiyaç kredisine başvuran vatandaşların hareket nedenleri, bütçelerdeki dengesizliği net bir şekilde gözler önüne seriyor. İhtiyaç kredisi arayan vatandaşların yüzde 55 ile 57’si, kredi kullanmayı mevcut finansal yükümlülüklerini daha etkin yönetmek ve borçlarını yapılandırmak amacıyla planlıyor. İhtiyaç kredisini günlük ihtiyaçların finansmanı için kullananların oranı ise yüzde 36 ile 38 arasında seyrederek ikinci sırada yer alıyor. Artan maliyetler karşısında tüketiciler, bütçelerini kontrol edebilmek adına borçlanmaya yöneliyor.
Düğün Bitti, Tatil Geçti Ama Borçlar Bitmedi
Sosyal yaşamın gereksinimlerini karşılayabilmek isteyen yurttaşlar, aylar öncesinden büyük bir borç yükünün altına giriyor. Tatil kredisi talebi ocak ayında yüzde 12.6 seviyesindeyken bahar aylarında yükselerek nisan ayında yüzde 17.1 ile zirveye çıkıyor. Benzer bir eğilim düğün finansmanında da görülüyor. Düğün kredisi talebi ocak ayında yüzde 11.5 ile en yüksek seviyesine ulaşırken, yaz aylarına yaklaşıldıkça gerileyerek haziranda yüzde 8.8’e düşüyor. Tatil kredisi talebi üst gelir grubunda yüzde 20.8 ile en yüksek seviyeye ulaşırken, en alt gelir grubunda yüzde 9.8’e iniyor. Eğitim amaçlı kredi talebi de en yüksek oranla yüzde 20.2 ile üst gelir grubunda görülürken, orta ve alt gelir gruplarında yüzde 15’e geriliyor. İnsanlar düğün yapmadan ve tatile çıkmadan önce borçlanıyor; tatil ve düğün bittikten sonra da uzun süre bu borçları ödemeye devam ediyor.
BDDK Verileri: İcra ve Takip Oranları Rekor Kırdı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerinden derlenen analizler, bireysel borçlanma tarafında risklerin belirgin şekilde arttığını tescilledi. İhtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranı yüzde 6.1’e yükselerek son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bireysel kredi kartlarında takibe dönüşüm oranı da yüzde 5.3’e çıktı. Bankacılık sektörünün genelinde ise bu oran yüzde 3’te kaldı. Böylece ihtiyaç kredileri ve kredi kartlarındaki takip oranları, sektör ortalamasının yaklaşık iki katına yükseldi. 2021’den 2023 sonuna kadar takip oranlarında düşüş eğilimi öne çıkarken, 2024’le birlikte bu eğilim tersine döndü ve hem ihtiyaç kredilerinde hem de bireysel kredi kartlarında sert bir yükseliş dalgası başladı.
