Bakanlık, su, yumurta, kırmızı et ve beyaz et gibi temel gıda ürünlerinde fiyat değişimlerini titizlikle izliyor. Asgari ücretteki olası artışları bahane ederek fiyatlarını haksız şekilde artıran firmalara yönelik sıkı denetimler yapılıyor. Bakanlık açıklamasında, ulusal ve yerel marketler dahil olmak üzere fiyat artışlarının tüm satış noktalarında yakından takip edildiği belirtildi.
Fahiş Fiyatlara Ağır Cezalar
2024 yılı boyunca 334 binden fazla işletme denetimden geçirildi ve 15 milyon 50 bin 390 ürün incelendi. Bu denetimlerde 442 milyon TL ceza kesilirken, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından da 362 milyon TL tutarında idari para cezası tahsil edildi. Bakanlık ayrıca 2025 yılında uygulanacak cezaların %43,93 oranında artırılacağını duyurdu.
Stokçuluk Yapanlara Milyonluk Cezalar
Denetimlerde, stokçuluk yapan işletmelere daha ağır yaptırımlar uygulanıyor. Bu kapsamda her bir aykırılık için 1 milyon TL ile 12 milyon TL arasında ceza kesildiği açıklandı. Yeni yılda bu oranların daha da artırılarak caydırıcı hale getirileceği ifade edildi.
Ticaret Bakanlığı Tarafından Yapılan Açıklama
“Ticaret Bakanlığı olarak, vatandaşlarımızın beslenme, sağlıklı yaşama, barınma ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayan zorunlu mal ve hizmet sektörlerinde, hem vatandaşlarımızın fahiş fiyat artışları sonucunda mağdur olmasını engellemek, hem de piyasada adil ve şeffaf bir ticaret düzenini tesis etmek amacıyla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.
Bu kapsamda, temel gıda maddesi olan su ve yumurta sektörlerinde yaygın dağıtım ağına sahip üretici firmalar ile bahse konu ürünlerin nihai tüketiciye ulaşımına aracılık eden dağıtıcı/perakendeci firmalar nezdinde Ticaret Müfettişleri tarafından 19-20 Kasım 2024 tarihlerinde eş zamanlı olarak yerinde denetimler ve incelemeler yapılmıştır. Denetim ve incelemelerin sonucunda alınacak kararlar ve uygulanacak idari ve mali cezalar kamuoyumuz ile hemen paylaşılacaktır.
Ayrıca, vatandaşlarımızın yaşam standartlarını etkileyen başta kırmızı et ve beyaz et sektörü olmak üzere tüm sektörlerde fiyat hareketleri ve piyasalardaki anlık reaksiyonlar yakından takip edilmektedir. Henüz asgari ücrette bir artış yaşanmamış olmasına rağmen, bazı fırsatçıların bu durumu öne sürerek fiyatları haksız şekilde artırma girişimleri de Ticaret Bakanlığımızca yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda, özellikle temel gıda ürünlerinde spekülatif fiyatlandırmalarla ilgili gelen şikâyetler doğrultusunda, başta ulusal, yerel, ve zincir marketler olmak üzere halkımızın vazgeçilmez ihtiyaçlarının satıldığı tüm noktalardaki fiyat artışları titizlikle denetlenmektedir.
Asgari ücreti belirleme komisyonu daha henüz toplanmamışken, ve Aralık ayı sonuna kadar belirlenmesi beklenen 2025 yılı asgari ücret rakamı 31 Ocak 2025 tarihinde çalışanlara ödenecek olduğu halde, asgari ücretteki artış ihtimalini şimdiden fiyatlamaya çalışan, ve maliyet içindeki payını dikkate almadan, haksız bir şekilde asgari ücret artış oranının aynısını direkt fiyat artış oranına dönüştürüp fahiş fiyat uygulamaya kalkan satıcılara gereken kanuni denetimler ve cezai uygulamalar hiç tereddütsüz yapılacaktır.
Ticaret Bakanlığı 81 İl Müdürlüklerince düzenli ve yoğun denetimler yapılmakta olup, 2024 yılının başından bugüne kadar 11 ayda 334 binden fazla işletme ve 15 milyon 50 bin 390 ürün denetlenmiştir. 194 bin 303 aykırılık bulunmuştur. 442 milyon lira il müdürlüklerimizce cezalar kesilmiştir. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından 362 milyon lira ceza uygulamasına karar verilmiş ve tahsil edilmiştir. Ayrıca Tüketici Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğümüz tarafından da bu yılın 11 ayında 3 milyar 954 milyon lira ceza tahakkuk ettirilmiştir.
Fahiş fiyat artışı yapıldığı tespit edilen ürünler, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca değerlendirilmiş ve ilgili mevzuat doğrultusunda 100 bin TL ile 1 milyon TL arasında idari para cezaları uygulanmıştır. Stokçuluk hallerinde ise öngörülen ceza tutarı her bir aykırılık için 1 milyon TL ile 12 milyon TL arasında uygulanmaktadır. 2025 yılında bu cezalar, %43,93'lük Yeniden Değerleme Oranı ile artırılarak uygulanacaktır.
Fahiş fiyat oluşumunu gösterir işaretlerin ortaya çıkması halinde, diğer sektörlerde de benzer denetimlere hızlıca başlanacak, sektörel denetimlerin tamamlanmasını müteakip, fahiş fiyat artışı yapan firmalara kanuni-idari-mali cezalar uygulanacak ve sonuçlar kamuoyuyla paylaşılacaktır.
Ticaret Bakanlığımız, vatandaşlarımızın ve iyi niyetli işletmecilerimizin haklarını korumak, piyasada adil ve şeffaf bir ticaret düzeni sağlamak için mücadele kararlılığını aynı hassasiyet ve disiplinle sürdürecektir.”
