Son günlerde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nin blog sayfasında yayımlanan "Mevduat Tercihleri ve Kur Korumalı Mevduat Gelişmeleri" başlıklı analiz, ülke ekonomisinin önemli göstergelerini gözler önüne serdi. Raporda, son iki ayda Kur Korumalı Mevduat (KKM)'ta yaşanan yaklaşık 14 milyar dolarlık çözülmeye rağmen, yabancı para mevduatının yalnızca 3,3 milyar dolar arttığı vurgulandı.
Analizin Hazırlayıcıları ve İçeriği
TCMB'nin Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü'nde görevli Fazilet Çavuşoğlu, Cihan Fırat ve Erinç Menekşe tarafından hazırlanan bu kapsamlı analiz, tasarruf sahiplerinin lira talebindeki değişimleri ve yabancı para mevduatındaki artışları detaylı bir şekilde inceledi. Raporda, yabancı para mevduat tutarındaki artışın, KKM bakiyesindeki düşüşle ilişkilendirildiği ve bu değişimlerin tasarruf tercihleriyle nasıl örtüştüğü ele alındı.
Yabancı Para Mevduatındaki Artışın Detayları
Sonuçlar, yabancı para mevduat tutarındaki artışın, KKM bakiyesindeki hızlanan düşüşle uyumlu olduğunu gösteriyor. Analize göre, son aylarda tasarruflarda TL tercihi devam ediyor. Mart ayında uygulanan sıkılaşma önlemlerinin ardından, nisan ve mayıs aylarında hızla lira'ya yönelim gözlemlendi. Yabancı para mevduat bakiyesi, haziran başında 210 milyar dolardan 190 milyar dolara düştü. Bu dönemde, gerçek ve tüzel kişi lira mevduat payı önemli bir artış gösterdi. Temmuz ve ağustos aylarında lira payının artışı gerçek kişiler için yavaşlasa da devam etmekte.
Analizde, tarihsel ortalamaların üzerinde kalan tüzel kişi lira payının istikrarlı bir patika izlediği belirtiliyor. Lira tercihleri güçlenirken, yaz aylarında cari fazla verilmesi şirketlerin döviz tevdiat hesaplarını mevsimsel olarak artırmasına neden oldu. Ayrıca, KKM'den çıkış süreci ve uygulanan politika adımları, bu artışı etkileyen diğer önemli faktörler arasında yer aldı.
KKM Hesaplarındaki Azalma
Nisan 2024'ten itibaren, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin TL varlıklara olan talebinin artmasıyla birlikte KKM hesaplarında azalma hız kazandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan vergi düzenlemeleri, bu süreci destekledi ve KKM yenilemelerinin azalmasına yol açtı. KKM'deki azalma, döviz veya altın olarak tercih edilen miktarın artmasıyla sonuçlandı.
Lira Mevduatındaki Yükselme Eğilimi
Son iki aylık dönemde, toplam mevduat içinde lira mevduat payının yüzde 48,4'ten yüzde 51,8'e yükseldiği görüldü. Analize göre, KKM'den çıkışın hızlanmasıyla birlikte yabancı para mevduat bakiyesinin dengelendiği belirtiliyor. Gelecek dönemde enflasyonda yaşanacak düşüşün, lira mevduat payındaki artışı desteklemesi bekleniyor.
