Hazine ve Maliye Bakanlığı, eylül ayına ait bütçe uygulama sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Buna göre, eylülde bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 88,5 oranında artarak 831 milyar 603 milyon TL’ye ulaştı. Aynı dönemde bütçe giderleri ise %63,4 artarak 932 milyar 68 milyon TL oldu.
Ocak-Eylül Döneminde Bütçe Performansı
Ocak-eylül dönemine bakıldığında, bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 76,9 artarak 6 trilyon 84 milyar 619 milyon TL’ye yükseldi. Bütçe giderleri ise aynı dönemde yüzde 81,1 artış göstererek 7 trilyon 158 milyar 637 milyon TL olarak gerçekleşti.
Merkezi Yönetim Bütçesi Açık Verdi
2024 yılı eylül ayında merkezi yönetim bütçesi 100 milyar 464 milyon TL açık verirken, ocak-eylül döneminde bu açık 1 trilyon 74 milyar 18 milyon TL’ye ulaştı. 2024 yılı bütçe giderlerinin yüzde 8,4’ü eylül ayında kullanıldı.
Faiz Dışı Denge Fazla Verdi
Geçen yılın eylül ayında 58 milyar 454 milyon TL açık veren faiz dışı denge, bu yılın aynı döneminde 48 milyar 213 milyon TL fazla verdi. Faiz hariç bütçe giderleri ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 56,8 artarak 783 milyar 390 milyon TL'ye yükseldi.
Personel Giderlerinde Yüksek Artış
Eylül ayında personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 82,5 artış göstererek 245 milyar 204 milyon TL’ye ulaştı. Bütçede öngörülen 2 trilyon 553 milyar 495 milyon TL’lik personel giderlerinin yüzde 9,6’sı bu dönemde kullanıldı.
Sosyal Güvenlik Primlerinde yüzde 75,5 Artış
Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet primi giderleri, eylülde yüzde 75,5 artarak 30 milyar 458 milyon TL’ye yükseldi. Bu kalem için bütçede öngörülen 312 milyar 451 milyon TL’nin yüzde 9,7’si harcandı.
Mal ve Hizmet Alım Giderleri Yükseldi
Eylül ayında mal ve hizmet alım giderleri yüzde 62,7 artış göstererek 68 milyar 256 milyon TL oldu. Bu gider kalemi için bütçede öngörülen 679 milyar 766 milyon TL’nin yüzde 10’u harcandı.
Cari Transferler ve Sermaye Giderleri
Cari transferler, geçen yılın eylül ayına göre yüzde 56,9 artarak 332 milyar 578 milyon TL’ye yükseldi. Sermaye giderleri ise 84 milyar 265 milyon TL, sermaye transferleri 6 milyar 930 milyon TL olarak kaydedildi. Borç verme giderleri ise 15 milyar 700 milyon TL oldu.
Faiz Giderlerinde yüzde 110 Artış
Faiz giderleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 110,1 artış göstererek 148 milyar 678 milyon TL’ye ulaştı. Bütçede faiz dışı gelirlerin gerçekleşme oranı ise yüzde 8 olarak belirlendi.
Vergi Gelirleri ve Diğer Gelir Kalemleri
Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yıl eylülde 441 milyar 265 milyon TL iken bu yılın aynı ayında yüzde 88,5 artarak 831 milyar 603 milyon TL’ye çıktı. Vergi gelirleri, geçen yıla kıyasla yüzde 89,6 artarak 732 milyar 244 milyon TL’ye ulaştı.
Ocak-Eylül Dönemi Genel Değerlendirme
Ocak-eylül döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 81,1 artarak 7 trilyon 158 milyar 637 milyon TL oldu. Faiz hariç bütçe giderleri ise yüzde 79,4 artış gösterdi. Personel giderlerinde ise yüzde 108,8 artış kaydedildi.
Vergi Gelirleri Artışı
Ocak-eylül döneminde vergi gelirleri yüzde 72,2 artarak 5 trilyon 134 milyar 59 milyon TL’ye ulaştı. Gelir vergisi yüzde 119,9, kurumlar vergisi yüzde 37,7, katma değer vergisi yüzde 103,2 ve banka sigorta muameleleri vergisi yüzde 177 oranında artış gösterdi.
