Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) Resmi Gazete’de yayımladığı yeni elektrik tarifesi 5 Nisan 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Buna göre, perakende satış tarifesi kapsamındaki konut abonelerine yüzde 25 oranında zam yansıtıldı. Ancak dikkat çeken detay, bu artışın esas olarak dağıtım bedelindeki fahiş yükselişten kaynaklanması oldu.
Zam enerjiye değil, dağıtıma geldi
Konutlar için belirlenen 8 kWh günlük tüketim sınırının altında kalan kullanıcılar için enerji bedelinde herhangi bir artış yapılmazken, üst kademedeki abonelere uygulanan enerji birim fiyatı yüzde 16,1 oranında artırılarak 1,391181 TL’den 1,61546 TL’ye çıkarıldı. Ancak asıl dikkat çeken artış, dağıtım bedelinde yaşandı. Konut aboneleri için 1,365179 TL olan dağıtım bedeli, yüzde 34,5 zamla 1,836166 TL’ye yükseltildi. Böylece her iki tüketim kademesinde de dağıtım kalemi, fatura tutarını belirleyici hale getirdi.
Faturaların yüzde 70’i dağıtım bedeli
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası’nın hesaplamalarına göre, 4 kişilik bir ailenin aylık ortalama 230 kWh tüketimi baz alındığında 2021 yılında 183,4 TL olan elektrik faturası, 2025 itibarıyla 595,8 TL’ye yükseldi. Bu artışın en büyük nedeni ise dağıtım kalemindeki olağanüstü yükseliş oldu. Aynı dönemde enerji bedelindeki artış yalnızca yüzde 24,5 olurken, dağıtım bedeli yüzde 642 oranında arttı. Bu durum, faturaların sadece yüzde 19,1’inin enerji bedelinden, yüzde 70,9’unun ise dağıtım bedelinden oluşmasına yol açtı. Geriye kalan yüzde 10’luk kısım ise vergi ve fon kalemlerinden oluşuyor.
“Vatandaştan alınıp dağıtım şirketlerine aktarılıyor”
Elektrik Mühendisleri Odası, söz konusu dağılımın enerji piyasasının yapısal bozukluğunu gözler önüne serdiğini belirterek, “Enerji üretim maliyetlerinde ciddi bir artış yaşanmamışken, yalnızca dağıtım bedelinin bu denli yükseltilmesi kabul edilemez. Eğer dağıtım bedeli enerji bedeliyle aynı oranda artsaydı, bugünkü fatura 595,8 TL değil, 228 TL olacaktı” açıklamasında bulundu.
“Enerji kamusal bir hak, özerk yapıya geçilmeli”
EMO, enerji hizmetlerinin piyasa şartlarıyla değil, kamu yararı öncelikli olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ucuz, kaliteli ve güvenilir enerjiye erişim herkesin hakkıdır. Ancak mevcut yapıda dağıtım şirketlerine sınırsız kaynak aktarımı sağlanmaktadır. Bu sistemin artık son bulması gerekir. EPDK gibi denetim yetkisini yitirmiş kurumların kapatılarak, enerji üretimi ve dağıtımı için kamulaştırma sürecini yönetecek bağımsız bir Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı kurulmalıdır” denildi.
