17 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı, milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren kritik bir düzenlemeyi kamuoyuna duyurdu. Uzun süredir emeklilere ait maaşların haczedilemeyeceği yönünde süregelen uygulama, bu içtihatla birlikte yeni bir boyut kazandı. Artık emekli bir vatandaşın banka kredisi kullanırken maaşına bloke konulmasına rıza göstermesi halinde, banka bu rızaya dayanarak maaşa el koyabilecek.
Kanunda Sınırlama Var Ama…
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93’üncü maddesi, açık şekilde emekli maaşlarının haczedilemeyeceğini, devredilemeyeceğini ve temlik edilemeyeceğini hükme bağlıyor. Ancak 5838 sayılı yasa ile yapılan değişiklik sayesinde, borçlunun açık rızası bulunuyorsa haciz taleplerinin kabul edilmesinin yolu açılmıştı. Yargıtay’ın bu kararında da, işte bu açık rızanın altı çiziliyor.
SSK ve Bağ-Kur Emeklileri İçin Zamlı Dönem Başladı! Kim Ne Kadar Alacak?
Sözleşmeye Dikkat: “Rıza Gösterdim” Maddesi Tuzak Olabilir
Uzmanlara göre, en büyük risk kredi sözleşmelerinde saklı. Bankalar genellikle kredi verirken, emekli maaşına bloke konulmasına yönelik rıza beyanını sözleşmelere ekliyor. Çoğu zaman ihtiyaç halinde ve aceleyle imzalanan bu belgeler, ileride emeklinin maaşının tamamının bloke edilmesine yol açabilir. Bu nedenle hukukçular, her bir sözleşme maddesinin dikkatlice okunması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Maaşın Ne Kadarına El Konulabilir?
Kararda dikkat çeken bir diğer unsur ise, maaşın ne kadarına bloke konulabileceğine dair bir sınırın belirtilmemesi. Örneğin, emeklinin maaşı 20 bin TL, kredi taksiti ise 23 bin TL ise, bu durumda maaşın tamamına mı yoksa yalnızca belirli bir kısmına mı bloke konulacağı net değil. Bu da önümüzdeki dönemde bankalar ve borçlu emekliler arasında yeni dava süreçlerinin başlamasına yol açabilir.
Sosyal Güvenceye Aykırı Mı?
Anayasa’da sosyal güvenlik hakkı çerçevesinde emekliler korunma altına alınmış olsa da, Yargıtay söz konusu kararda bireyin irade serbestisini esas aldı. Yani bir emekli, kredi alırken maaşının teminat gösterilmesine kendi isteğiyle onay vermişse, bu hukuki geçerlilik taşıyor ve banka bu rızaya dayanarak maaşa bloke koyabiliyor.
Emekliler bunu beklemiyordu: Maaş zamları tehlikeye girdi
Oy Çokluğuyla Kabul Edildi
Yargıtay içtihadı oybirliğiyle değil, oy çokluğuyla kabul edildi. Bazı Yargıtay üyelerinin karşı çıkmasına rağmen karar, içtihat birleştirme kapsamında yürürlüğe girdi. Bu yönüyle de tartışma yaratması bekleniyor.
Emeklilere Hayati Uyarı: “Bloke Maddesini Arayın”
Bankacılık hukukçuları, kredi başvurusu yapacak emeklilere önemli bir tavsiyede bulunuyor: İmzaladığınız belgelerde maaşınıza ilişkin açık rıza ibaresi varsa, bu maddenin çıkarılmasını talep edin. Aksi takdirde, kredi borcunuzu ödeyemediğinizde maaşınıza otomatik olarak bloke konulabilir ve itiraz etme şansınız da sınırlı olabilir.
