Antalya'nın Akseki ilçesinde, özellikle Çimi Yaylası’nda yetişen Toros Kardeleni (Galanthus elwesii), bilinçsiz ve kaçak sökümler nedeniyle nesli tükenme riskiyle karşı karşıya kalınca, Tarım ve Orman Bakanlığı 5 yıllık söküm yasağı getirdi. Kararla birlikte kardelenlerin, popülasyonlarını yeniden artırması ve doğada varlığını sürdürebilmesi amaçlanıyor.
Karların Arasından Beyaz Huzur
Yöre halkının “beyaz gelinlik” olarak tanımladığı kardelenler, Çimi Yaylası’nın taşları arasında ve karamukların içinde artık seyrek olarak görülüyor. Yaylada arıcılık yapan Mevlüt Arıcı, geçmişte bu çiçeğin her yeri kapladığını ancak kaçak sökümler nedeniyle yok olma eşiğine geldiğini belirterek, “Eskiden her yer kardelendi, şimdi arar olduk” dedi.
Kardelen Sadece Çiçek Değil
Ramazan Önal, Çimi Mahallesi eski muhtarı olarak, kardelenin sadece bir süs bitkisi değil, aynı zamanda ilaç ve kozmetik sanayisinde kullanılan değerli bir endemik tür olduğunu vurguladı. Kardelen soğanlarının çocuk felci aşısı yapımında bile kullanıldığını ifade eden Önal, “Çiçeğin her birinde onlarca tohum var. Söküm yapıldığında bu tohumlar da yok oluyor” diyerek ekolojik dengenin bozulduğuna dikkat çekti.
Belediye ve Muhtarlar Yasağı Talep Etti
Akseki’nin Çimi, Çanakpınar ve Sadıklar Mahalle Muhtarları ile Akseki Belediyesi, bölgedeki kardelenlerin korunması için Tarım ve Orman Bakanlığı’na resmi başvuru yaptı. Başvuruda, ihracatçı firmaların doğa kotasını aşarak kaçak söküm yaptırdığı belirtilerek, "Galanthus elwesii türü birçok bölgede telafisi olmayan zarar gördü" denildi.
Karar Resmî Gazete’de Yayımlandı
Bakanlık tarafından hazırlanan Doğal Çiçek Soğanlarının 2025 Yılı İhracat Listesi Hakkında Tebliğ, 14.12.2024 Tarihli 32752 Sayılı Resmi Gazetede yayımlandı. Tebliğde:" Popülasyonların durumu ve nöbetleşme (münavebe) esaslarına göre belirlenen yerlerde ve türlerde söküm yapılamaz. Bu çerçevede Galanthus elwesii, Cyclamen hederifolium, Cyclamen cilicium ve Eranthis hyemalis türleri doğadan toplanamaz. Doğadan izinsiz ve kaçak toplama yapan kişi veya kuruluşlara, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca işlem yapılır.İhracat aşamasında gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 12 nci maddesi ve 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3 üncü maddesi gereğince işlem yapılır" denildi.
