Antalya, Türk tarihine adını altın harflerle yazdırmış bir kahramanı onurlandırıyor. Birinci Dünya Savaşı'nda dünya tarihinde bir ilki gerçekleştirerek bir uçak gemisini batıran Topçu Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker’in mezarı, artık sıradan bir kabir değil.
Heykeltıraş Fedai Bircan’ın tasarımıyla gerçekleştirilen ve Muratpaşa ile Kaş belediyelerinin desteğiyle tamamlanan çalışma sayesinde mezar, görkemli bir anıt haline getirildi.
Ben My Chree’yi 36 Dakikada Batırdı
Topçu Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker’in kahramanlığı, 9 Ocak 1917’de Meis Adası açıklarında tarihe geçti. Aker, Kaş’tan yaptığı dağ topu atışlarıyla İngiliz donanmasına ait 120 metre uzunluğundaki Ben My Chree uçak gemisini sadece 36 dakikada batırmayı başardı. Bu başarısıyla, dünya askeri tarihinde uçak gemisi batıran ilk subay unvanını kazandı.
Ancak kahramanlıkları bununla da sınırlı kalmadı. Aker, 13 Aralık 1917’de Fransızlara ait Paris 2 savaş gemisini ve 8 Mart 1918’de Fransız savaş gemisi Aleksandıra’yı da Akdeniz’de başarıyla imha etti. Bu operasyonlar, Türk topçuluğunun ve iradesinin gücünü tüm dünyaya bir kez daha kanıtladı.
Volkanik Taşlar ve Deniz Figürleriyle Bezenmiş Bir Anıt
Anıt mezarın tasarımı da en az Aker’in öyküsü kadar dikkat çekici. Mezarın yapımında Afyonkarahisar’dan özel olarak getirilen volkanik bazalt taş kullanıldı. Bu taş, hem estetik görünümü hem de binlerce yıl boyunca aşınmadan kalabilecek dayanıklılığı ile tercih edildi. Tasarımın merkezinde, deniz dalgaları arasında batmakta olan Ben My Chree gemisi yer alıyor. Gemi, batarken arka kısmı yukarı kalkmış şekilde resmedildi. Bunun yanında, top mermileri, Türk bayrağı silüeti ve deniz dumanları da mezarın detayları arasında bulunuyor.
Heykeltıraş Fedai Bircan, bu çalışmayı 45 gün boyunca her gün sabah saat 6'dan akşam 9'a kadar aralıksız çalışarak tamamladığını belirtti. Anıtın kalıcı olması ve yıllara meydan okuması için en sert taş malzemeler tercih edildi. “Böyle bir eseri yaparken kıyamete kadar ayakta kalması hedeflenmeli,” diyen Bircan, hem tarihi hem de görsel bir bütünlük yakaladıklarını söyledi.
Cam Bölmeyle Halka Açılan Bir Kahramanlık Anıtı
Aker’in mezarı, Andızlı Mezarlığı’nda yol kenarına denk geldiği için mezarlığın bu bölümüne cam bir panel yerleştirildi. Böylece yoldan geçenler hem mezarı hem de onun hikâyesini görebiliyor. Antalya Valiliği’nin desteğiyle oluşturulan bu cam cephe, bir yandan estetik bir görünüm sağlarken diğer yandan halkın tarihine daha kolay ulaşmasını mümkün kılıyor.
Mustafa Ertuğrul Aker: “Sadece Kahraman Değil, İnsani Değerlerin Timsali”
Anıt mezarda Aker’in insani yönünü yansıtan şu cümleler yer alıyor:
“Zaferden mütevellit neşemizi, yaralı düşman askerlerinin acısına hürmeten izhar etmedik.”
Bu sözler, sadece savaş alanında değil, insanlık noktasında da ne kadar büyük bir değer olduğunu gösteriyor. Pierre Loti gibi isimlerin de övgüsünü kazanan Aker, düşmanlarına bile merhametle yaklaşarak örnek bir asker profili sergiledi.
Hayatının Son Durağı Antalya Oldu
Mustafa Ertuğrul Aker, savaşların ardından Antalya’ya yerleşti. 12 Temmuz 1930’da emekli olan Aker, mütevazı kişiliğiyle Antalya halkı tarafından sevildi. 5 Kasım 1968’de hayata veda eden Aker, Andızlı Mezarlığı’na defnedildi. Eşi N. Aytülü Aker ve oğlu M. Doğan Aker’in mezarları da aynı anıt içerisinde yer alıyor.
Muratpaşa ve Kaş belediyelerinin almış olduğu meclis kararları doğrultusunda, her yıl 5 Kasım ve 9 Ocak’ı takip eden haftalar “Mustafa Ertuğrul Aker’i Anma Haftası” olarak ilan edildi. Bu anma haftalarında çeşitli etkinliklerle Aker’in kahramanlıkları ve insani yönleri yeni nesillere anlatılıyor.
