MEB'den eğitim sistemiyle ilgili değişiklik sinyali geldi. Milli Eğitim Bakanlığı'nın 4+4+4 sisteminde revizyona gitmeye hazırlandığı iddia edilirken; yeni sistemde lise diplomaları, "normal lise" ve "ileri lise" diye ikiye ayrılacak. Liseler için 3+1 sisteminin hayata geçirilmesi planlanırken; iş hayatına başlamak isteyen 3 yılda mezun olacak, üniversiteye gitmek isteyense 4 yılda mezun olacak. Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) Antalya Şube Başkanı Tülin Koç, zorunlu eğitimin süresinin değiştirilmesine yönelik tartışmalar hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Koç, eğitim sisteminde yapılan değişikliklerin büyük bir yıkıma yol açacağını belirterek, öğrenci, öğretmen ve velilerin görüşleri alınmadan hareket edilmesine sert tepki gösterdi.
Eğitimde Yeni Dönüşüm Planları
Milli Eğitim Bakan Yardımcısı, yeni eğitim-öğretim yılının başında 4+4+4 sisteminin değiştirileceğini duyurdu. Ardından Milli Eğitim Bakanı, katıldığı bir programda eğitim süresinin değiştirilebileceğini ifade etti. Bu açıklamalarla eş zamanlı olarak Maarif Platformu, Enderun Özgün Eğitimciler Derneği ve Medeniyet Üniversitesi gibi yapıların desteğiyle “Son 4 Yıl Zorunlu Olmaktan Çıkarılmalı” başlıklı bir açıklama yapıldı.
Tülin Koç, bu sürecin kamuoyuna yeterince anlatılmadan yürütüldüğünü belirterek, “Yine öğretmenlere, akademisyenlere, biz velilere sormadan bir değişikliğe hazırlanılıyor. Eğitimde her değişiklik denildiğinde büyük bir yıkım yaratıldı. Peki, bu değişiklikle ne amaçlanıyor?” dedi.
Zorunlu Eğitimin Kaldırılması Mı Hedefleniyor?
Eğitim politikalarında belirleyici olmaya çalışan çeşitli platformlar, 20 Kasım 2024’te “Bir Problem Alanı Olarak Zorunlu Eğitim” başlıklı bir çalıştay düzenledi. 28 Kasım’da ise “Türk Eğitim Sistemi ve Zorunlu Eğitimin Yansımaları” raporunu kamuoyuna sundular. Raporda, kamusal ve parasız eğitimin devletin bütçesine yük olduğu, eğitimin piyasa koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiği öne sürüldü.
Basın toplantısında, “Teknolojinin bu kadar geliştiği bir dönemde okula ne gerek var?” gibi akıl dışı ifadeler kullanıldı. Eğitimin tamamen ortadan kaldırılması gerektiği, ilk adım olarak ise liselerin zorunlu eğitim kapsamından çıkarılması gerektiği savunuldu.
Çocuk İşçiliği Yaygınlaştırılmak Mı İsteniyor?
Hazırlanan raporda en dikkat çeken noktalardan biri, sermaye çevrelerinin ucuz iş gücü ihtiyacına vurgu yapılması oldu. Raporu hazırlayanlar, 12 yıllık zorunlu eğitimin erken yaşta iş gücüne katılımı engellediğini savunarak, lise eğitiminin zorunluluktan çıkarılmasını önerdi.
Koç, bu durumun çocuk işçiliğini yaygınlaştırmak anlamına geldiğini belirterek, “Bir buçuk milyonu aşkın çocuk okuldan kopartılmışken, yalnızca son bir yılda 71 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetmişken, daha fazla ve daha küçük yaşta çocuk işçi istediklerini açıkça ifade ediyorlar.” dedi.
Eğitim Politikalarında Gerileme
Yeni eğitim-öğretim yılında hayata geçirilen mesleki ve teknik eğitim politikaları, dört yeni okul modeli, genç girişimci ahiler projesi ve 2016’da başlatılan Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) projeleri, eğitimi çocukların ellerinden almak için atılan adımlar olarak değerlendiriliyor. Zorunlu eğitim süresinin azaltılmasıyla bu politikaların daha da hızlandırılması hedefleniyor.
Çocuk Yaşta Evlilikler Teşvik Mi Ediliyor?
Tülin Koç’un dikkat çektiği bir diğer nokta ise zorunlu eğitimin kaldırılmasıyla çocuk yaşta evliliklerin artacağı yönündeki iddialar oldu. Maarif Platformu’nun 2023’te düzenlediği Karma Eğitim Çalıştayı sonrası karma eğitimin kaldırılması gerektiğini raporladığını hatırlatan Koç, “Zorunlu eğitim hakkı ile eş zamanlı olarak karma eğitim hakkı da hedef alınıyor. Çocuk yaşta işçiliğin yanı sıra çocuk yaşta evliliklerin yaygınlaştırılması için zemin hazırlanıyor.” dedi.
Koç, bu durumun geçmişte imam hatip okullarında uygulanmaya başlandığını ve 2018’de ortaöğretim yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle karma eğitimin kaldırılması yönünde adımlar atıldığını hatırlatarak, bu sürecin hızlandırılmaya çalışıldığını vurguladı.
Eğitimin Niteliği Artırılmalı, Süresi Değil
Tülin Koç, eğitimde yaşanan sorunların zorunlu eğitim süresinin uzun olmasından kaynaklanmadığını, asıl sorunun eğitimin niteliğiyle ilgili olduğunu belirtti. Koç, “Eğitimde yapılan değişiklikler çocuklarımızın eşit, parasız, zorunlu, karma ve bilimsel eğitim hakkını yok etmektedir. Okul öncesi eğitim de parasız ve zorunlu hale getirilmelidir.” dedi.
“Çocuklarımızın Eğitim Hakkına Dokunmayın!”
Son olarak, eğitim politikalarındaki geriye gidişin Cumhuriyet’in kazanımlarını tehdit ettiğini vurgulayan Koç, “Çocuklarımızın yıllardır sahip olduğu eğitim hakları, kamusal, parasız, zorunlu ve karma eğitim hakkı tehlike altındadır. Çocuklarımızın eğitim hakkına dokunmayın!” ifadelerini kullandı.
