Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından yürütülen alışmada, Antalya ilçelerinden Manavgat’ın Kızılot bölgesinde 2024, 2025 ve 2026 yılında üç yetişkin caretta carettaya uydu takip cihazı takıldı. Kızılot’tan denize bırakılan Gümüş, Altın, Flora, Fauna, Mercan ve İnci ile Belek’ten takip edilen Robin Turtle, Crystal ve DOA isimli kaplumbağaların hareketleri uydu üzerinden izlendi. Elde edilen veriler, denize kaplumbağalarının Akdeniz’in farklı bölgelerine yayıldığını gösterdi
Cebelitarık'tan Lübnan Kıyılarına Binlerce Kilometrelik Yolculuk
Uydu verilerinden elde edilen haritalar, Antalya kıyılarında yumurtlayan deniz kaplumbağalarının Akdeniz'in neredeyse tamamını kullandığını gözler önüne serdi. Uydu takip verilerine göre Belek’ten denize bırakılan Robin Turtle Kuzey Afrika kıyılarını takip ederek kuş uçuşu 1812 kilometre uzaklıktaki Cebelitarık çevresine ulaştı. Crystal isimli kaplumbağa 553 kilometre mesafedeki Mısır kıyılarına yönelirken Doa’nın ise Lübnan kıyılarına ulaştığı belirlendi. Kızılot ‘tan takip edilen altı kaplumbağanın da Kuzey Afrika, Orta Akdeniz’de farklı rotalar izlediği kaydedildi.
Kış Uykusuna Yatmayan Kaplumbağalar Bilim İnsanlarını Şaşırttı
Türkiye'de deniz kaplumbağalarının uyduyla izlenmesine yönelik ilk çalışma, 2004 yılında Adana'da 8 yeşil deniz kaplumbağasıyla başladı. EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, maddi kaynak yetersizliği nedeniyle ara verilen projenin 2024 yılında yeniden başlatıldığını belirtti. Canbolat, Manavgat'ta TÜPRAG, Belek'te ise otellerin desteğiyle sürdürülen çalışmalarda uydu takip sistemlerinin kullanıldığını aktardı. EKAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, takip verilerinin kaplumbağaların kışlama davranışlarına ilişkin farklı sonuçlar ortaya koyduğunu ifade etti. Candan, Antalya'da yuvalayan kaplumbağaların yaklaşık yarısının Kuzey Afrika'daki dinlenme alanlarına göç ettiğini belirtti. Kaplumbağaların Gabes Körfezi, Sirte Körfezi ve Bardawil Gölü çevresinde kışladığını aktaran Candan, takip edilen bireylerin diğer yarısının ise kışlama davranışı göstermediğini vurguladı. Bu kaplumbağaların yıl boyunca aktif hareketlerini sürdürdüğünü belirten Candan, elde edilen sonucun beklenenden farklı olduğunu kaydetti.
Antalya Kumsalları Akdeniz Kaplumbağalarının Üreme Alanı
Uydu takip çalışmaları, Belek ve Manavgat sahillerinin farklı bölgelerden gelen deniz kaplumbağaları tarafından ortak üreme alanı olarak kullanıldığını ortaya koydu. İspanya açıklarından İskenderun Körfezi'ne ve Ege Denizi'ne kadar uzanan coğrafyada yaşayan kaplumbağaların Antalya kıyılarında yuvaladığı belirlendi. Çalışmaların henüz ön değerlendirme aşamasında olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Onur Candan, Belek'te elde edilen verilerin Akdeniz genelindeki kaplumbağa popülasyonuna ilişkin bilgiler sunduğunu ifade etti. Candan, izleme çalışmaları tamamlanmadan kesin sonuçlara ulaşmanın mümkün olmadığını belirtti. Antalya'daki koruma çalışmalarının yalnızca bölgedeki kaplumbağaları kapsamadığını vurgulayan Candan, Belek ve Kızılot sahillerinde korunan yuvaların farklı Akdeniz bölgelerinden gelen kaplumbağalara ait olduğunu aktardı. Candan, uydu takip verilerinin koruma çalışmalarının kapsamını ortaya koyduğunu belirterek, Antalya kumsallarının Akdeniz genelindeki deniz kaplumbağalarının üreme sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
