Antalya Ticaret Borsası (ATB) Kasım Ayı Meclis Toplantısı, ATB Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci başkanlığında gerçekleştirildi.
ATB Meclis Salonu'ndaki mecliste, yönetimin 1 aylık çalışmasıyla ilgili üyeler bilgilendirildi. ATB Yönetim Kurulu Başkan Vekili Halil Bülbül, tarım, ülke ve kent ekonomisine ilişkin değerlendirmeler yaptı.
Antalya'nın Ekonomi Performansı Ülkenin Gerisinde
Antalya'nın ekonomik verilerini mecliste paylaşan Halil Bülbül, Antalya'nın ekonomik performansının ülke ortalamasının altında kaldığını açıkladı.
Antalya'da turizmin hareketli geçtiğini, sezonun uzadığını buna karşın turizmin kente gelir ve katma değer yaratma verimliliğinin düşük seyrettiğini dile getiren Bülbül, “Sezon boyunca bu konularda yakınmalara maruz kaldık" dedi.
Ekimde Antalya'da Kurulan Şirket Sayısı Yüzde 15 Azaldı
Halil Bülbül, Ekim ayında kurulan şirket sayısı ülkede yüzde 3 azaldığını,Antalya'da yüzde 15 azaldığını belirtti.
Kapanan şirket sayısı ülkede yüzde 10'luk artarken Antalya'da 7 azaldığına dikkat çeken Bülbül, Antalya'nın çekle işlem hacminde de ülke ortalamasının altında seyir izlediğini söyledi ve ekledi:
"2025 yılının ilk 10 ayında, geçen seneye göre, ülkemizdeki yüzde 25'lik çekle işlem hacmi artışına karşılık kentimizde ancak yüzde 5'lik bir artış yaşanabilmiştir. Yıllık enflasyon verisiyle birlikte değerlendirdiğimizde görüyoruz ki aslında reel olarak bir işlem hacmi düşüşü söz konusudur. Yani ticaret hacmimiz reel olarak 2024 yılına göre düşük durumdadır ve reel bir büyüme söz konusu değildir."
"Borç Ödemek İçin Kredi Kullandık"
Antalya'nın ülke ortalaması üzerinde kredi kullandığını belirten Bülbül, “Bunun iki önemli sebebi bulunmaktadır. İlki düşük ekonomik hareketliliğe rağmen ciddi boyutta bir finansman ihtiyacımız bulunmaktadır. İkincisi ise temel karakteristik olarak ülkemiz ortalamasının üzerinde bir borcuna sadakat özelliğimiz bulunmaktadır" dedi.
Antalya'da Protestolu Senet Tutarı Yüzde 63 Arttı
Bülbül, protestolu senet tutarı ülkede yıllık yüzde 95 artarken Antalya'da yüzde 63 arttığına değinerek şu bilgileri verdi:
“Yine karşılıksız çek tutarında da benzer bir eğilimle ülkemizdeki yüzde 45'lik artışa karşılık kentimizde yüzde 1'lik bir azalma söz konusudur. Yani kentimiz iş dünyası canla başla borcunu ödemeye çalışmıştır. Bu borç ödeme özelliğimizle kullandığımız toplam yıllık kredi tutarı ülkemizdeki yüzde 42'lik artışa karşılık kentimizde yüzde 52 artmıştır. Ticari kredilerimiz ise ülkemizdeki yüzde 37'lik artışa karşılık kentimizde yüzde 67 artmıştır. Tarımsal kredilerde ise ülkemizdeki yüzde 44'lük artışa karşılık kentimizde yüzde 40 artmıştır."
Tarıma 880 Milyar TL Kaynak, Destek Payı Yüzde 0,9’da Kaldı
Tarımın stratejik bir sektör olduğunu ve desteklenmesi gerektiğini kaydeden Bülbül, “2026 yılı bütçesinde, bir önceki yıla göre yüzde 28,5 artışla 18,9 trilyon TL gider, yüzde 26,5 artışla 16,2 trilyon TL gelir hedeflenmektedir. Bu çerçevede bütçeden tarıma ayrılan kaynak yüzde 25,8 artışla 880 milyar liraya çıkmaktadır. Bu tutarın içinde, tarımsal destek programları için yüzde 24,4 artışla 168 milyar liradır. Ancak gayrisafi milli hasılanın en az yüzde 1'i olması gerekirken yüzde 0,9 seviyesinde kalmaktadır. Yani tarımsal desteklerin bütçe içindeki payı yasal hedefle uyumlu değildir. Gerek bütçe görüşmelerinde gerek yıl içi ek bütçe ve ödenek aktarımlarıyla tarımsal desteklerin millî gelirin artırılmasının olumlu olacağı kanaatindeyiz" şeklinde konuştu.
Döviz Dönüşüm Desteği Talebi
Halil Bülbül, Merkez Bankası'nın politika faizinin yüzde 39,50'ye düşürmesini olumlu karşıladıklarını ve bu adımın devamını dilediklerini ifade eden Halil Bülbül, “Ancak bu indirimin ticari kredi faizlerine de hızlı ve güçlü biçimde yansımasını beklediğimizi de özellikle vurgulamak istiyorum" diye konuştu.
İhracatçılara verilen döviz dönüşüm desteğinin süresinin 30 Nisan 2026'ya kadar uzatılmasının önemli olduğunu söyleyen Halil Bülbül, ancak gerçek kişi işletmelerin de tüzel kişiliğe sahip firmalar gibi ihracat yaptığını, bankalara aynı döviz taahhütlerini sunduğunu, buna rağmen döviz dönüşüm desteğinden faydalanamadığını kaydetti.
Bülbül, “Bu durum, ilgili işletmeler açısından ticari rekabet gücünü zayıflatan haksız bir sonuç doğurmaktadır. Söz konusu uygulamanın değiştirilmesi için bugüne kadar gerek yazılı gerek sözlü olarak ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunduk, ancak henüz somut bir yanıt alamadık. Üyelerimizden gelen yoğun talep doğrultusunda bu konuda lobi faaliyetlerimizi kararlılıkla sürdüreceğiz" açıklamasını yaptı.
KOBİ'lere Nefes Kredisi ve Diğer Desteklerle 80 Milyar TL
Bülbül, KOBİ'lere uygun şartlarda finansman desteği sağlamak amacıyla başlatılan TOBB Nefes Kredisi'nin ikinci paketinde TOBB'un girişimiyle kredi hacminin 25 milyar TL'den 50 milyar TL'ye çıkarıldığını hatırlattı.
Bülbül, “Böylece yalnızca 2025 yılı içinde TOBB Nefes Kredisi ile KOBİ'lerimize sağlanan toplam destek 80 milyar TL'ye ulaşmış olacak. Bu vesileyle, başta Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanımız Sayın Rifat Hisarcıklıoğlu ve Yönetimi olmak üzere, Kredi Garanti Fonu Yönetim Kurulu'na ve katkı sunan tüm bankalarımıza teşekkür ediyoruz" şeklinde konuştu.
Yıllık İhracat Ülkede Arttı, Antalya'da Azaldı
Antalya'nın ihracat performansının Türkiye ortalamasının altında kaldığını dile getiren Bülbül, "Toplam ihracat ülkede yıllık yüzde 4,4 artarken Antalya'da yüzde 3,3 azaldı. Tarım ve gıda ihracatımızda da benzer bir eğilim söz konusudur. Ülkemizdeki yıllık yüzde 0,4 azalışa karşılık kentimizde yüzde 1,2 azalmıştır. Özellikle geçen yıldan bu yana yaşadığımız düşük ihracat performansının en önemli nedenleri aşırı değerli TL ve yüksek seyreden maliyet enflasyonu olmuştur" diye konuştu.
Tarımsal Girdi Maliyetlerinde Artış
Başkan Vekili Halil Bülbül, tarımsal girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çekti. Bülbül, Eylül ayında yıllık tohumda yüzde 33,33, enerjide yüzde 24,06, gübrede yüzde 51,78, tarım ilacında yüzde 17,40, veteriner hizmetlerinde yüzde 56,97, yemde yüzde 38,34 ve diğer kalemlerde yüzde 39,15 oranında artış olduğunu kaydetti. Bülbül, “Eylül ayları itibarıyla bu seviyeler hem aylıkta hem yıllıkta 2022'den sonraki en yüksek oranlar olarak karşımıza çıkmaktadır" diye sözlerini sürdürdü.
"Tarımın Milli Gelirdeki Payı Geriliyor"
Halil Bülbül, tarımın milli gelir içindeki payının gerilediğine değinerek, “Tarım sektörü bir yandan maliyet baskısı ve finansmana erişimde zorluk yaşarken, diğer yandan iklim değişikliği ve doğal afetlere karşı kırılganlık, üreticimizi ve bizleri zorlamaktadır. Bu koşullar altında tarımın millî gelir içindeki payının gerilediğini görüyoruz; Bu gerileme, tarım ve gıda fiyatlarındaki yükselişi tetikleyen temel unsurlardan biridir. Tarım stratejik bir sektördür ve ülkemizin gıda güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle tarımsal üretimi koruyan, girdi maliyetlerini hafifleten ve sektörü yeniden büyüme patikasına taşıyacak politikalara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duymaktayız" dedi.
"Yarışma Zeytinyağında Kaliteyi Artıracak"
Barışın ve bereketin simgesi zeytinin Antalya için önemine işaret eden ATB Başkan Vekili Bülbül, Dünya Zeytin Ağacı Gününü kutladı.
Antalya tavşan yüreği ve Manavgat beylik gibi yerel çeşitlere sahip olan şehrin kadim zeytin üretim merkezlerinden biri olduğunu ifade eden Halil Bülbül, “Bu yıl paydaşlarımızla birlikte ilkini düzenleyeceğimiz 'Antalya Zeytinyağı Kalite Yarışması' ile hem üreticilerimizi teşvik etmeyi hem de zeytinyağı kalitemizi en üst seviyeye taşımayı hedefliyoruz. Yarışmaya numune kabulü 1 Aralık 2025 tarihinde başlayacak olup, son başvuru tarihi 16 Ocak 2026'dır, tüm üreticilerimizi ve üyelerimizi yarışmaya katılmaya davet ediyorum" açıklamasını yaptı.
ATSO Başkanı Hacısüleyman: “Kredi İhtiyacı Nefes Kredisiyle Sınırlı Değil”
