Antalya’da 69 yaşındaki yorgancı İbrahim Yılmaz, unutulmaya yüz tutan el emeği mesleğini yarım asrı aşkın süredir sürdürüyor. Ekonomik zorluklara, çırak sıkıntısına ve hazır ürünlere rağmen mesleğini yaşatmak için mücadele ediyor.
Babadan Kalma Sanatı Yarım Asırdır Sürdürüyor
Antalya'da yorgancılık yapan 69 yaşındaki İbrahim Yılmaz, 50 yılı aşkın süredir el işçiliğiyle yorgan dikiyor. Mesleğe 1971 yılında babasının yanında çırak olarak başlayan Yılmaz, üç-dört yıl içinde ustalaştığını ve o günden bu yana mesleği ayakta tutmaya çalıştığını anlattı. Baba mesleğini yaşatmak için çabalayan Yılmaz, “Eskiden gelinlere özel ipek yorgan dikilirdi. Şimdi bu gelenek unutuldu” dedi.
“Makine Yorganları, El Sanatını Gölgeliyor”
Geçmişte el emeğiyle yapılan motifli ve kabartmalı yorganların büyük ilgi gördüğünü ancak bugün neredeyse tercih edilmediğini dile getiren Yılmaz, “Ucuzluk sanatımızı yozlaştırdı. Vatandaş artık el işçiliği değil, fiyatı uygun olan makine yorganlarına yöneliyor” ifadelerini kullandı. Artık sadece düz yorganların tercih edildiğini, çünkü nevresim içine girdiğini ve ucuz olduğunu belirtti.
22 Metrekarede Ustalık: Zor Şartlara Rağmen Sürüyor
1999 yılından bu yana aynı dükkanda çalıştığını belirten Yılmaz, ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle hem imalathane hem satış bölümü olarak yalnızca 22 metrekarelik alanda faaliyet gösterdiğini söyledi. İkinci bir iş yeri açmanın hayal olduğunu dile getiren usta yorgancı, “Eski yorganlarını getirip yıkatıyorlar, yeniden diktiriyorlar. Bu hareketlilik özellikle yazdan sonra başlıyor” dedi.
“Bu Meslek Altın Bileziktir Ama Değerini Bilen Kalmadı”
Yorgancılığın hâlâ geçerli ve sürdürülebilir bir meslek olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Türkiye'nin herhangi bir yerine gitsem, sadece bu sanatı yaparak günlük ihtiyaçlarımı karşılayabilirim. Ama kimse değer vermiyor. Bu meslek altın bileziktir” diyerek zanaatın önemine dikkat çekti. Vatandaşların hâlâ el işi yorganı tercih ettiğini fakat fiyat farkı nedeniyle makine ürünlerini almak zorunda kaldığını ekledi.
Gençler Uzak Duruyor, Çırak Bulunamıyor
Yılmaz, en büyük sıkıntılarından birinin çırak bulamamak olduğunu ifade etti. “Şu anda bu işi yapan en genç kişi 55 yaşında. Ne çırak var ne kalfa. Gençler sabır isteyen zanaatlardan uzak duruyor” dedi. Yorgancılığın kaybolan zanaatlar arasında yer aldığını, ancak vergi kaydı dışında hiçbir devlet desteği almadıklarını dile getirdi.
“Kadınlar İçin de Geçim Kapısı Olabilir”
Yorgancılığın sadece erkekler için değil, kadınlar için de bir gelir kaynağı olabileceğini söyleyen Yılmaz, “Kadınlar bunu genellikle ikinci iş olarak yapıyor. Oysa tek başına yapılsa, asgari ücretin üzerinde gelir elde edilebilir” ifadelerini kullandı. Halk eğitim kurslarının artırılması gerektiğini belirterek, bu mesleğin tanıtılması ve teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı.
