Antalya'nın kent hafızası Antalya Arkeoloji Müzesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'depreme dayanıksız' olduğu gerekçesiyle 16 Temmuz 2025’te ziyaretçilere kapatıldı. Ödüllü müze binası, Antalya halkı, uzmanlar ve kent paydaşlarının haftalar süren eylem, itiraz ve çağrılarına rağmen 13 Eylül 2025'te yıkıldı. Restore edilerek korunması çağrılarının dikkate alınmadığı Antalya Müzesi'nin yeni bina yapımında geçen sürede kayda değer bir gelişme yaşanmazken, yanındaki 40 dönümlük kamu arazisi için kültür alanı çağrısı geldi.
"40 Dönümlük Alan Müzeye Eklensin"
Antalya Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ANSİAD) önceki başkanı Akın Akay Akıncı, mevcut inşaatın hemen bitişiğindeki Karayolları 'na ait kamu arazisinin plan tadilatıyla müze ve kültür alanına dahil edilmesini önerdi.
Mevcut 30 dönümlük alandan daha büyük olan bu parselin kente kazandırılması gerektiğini vurgulayan Akıncı, “Gündemi önceden yakalamak adına bitişiğindeki Karayolları, yani şu ana kadar çalışılan fakat elde edilemeyen bir alan var. Kamuya ait 40 dönümlük bir alan, müze alanından daha büyük. Biz Antalya olarak şunu talep etmeliyiz; 40 dönümlük kamu alanını müzenin genişleme alanı veya müze ve kültür alanı olarak planlara işletebilirsek Antalya için büyük bir kazanım elde etmiş olacağız" ifadelerini kullandı.
'Rant Tehdidine Karşı Kültürel Kalkan'
Arazinin ticari hedeflerin odağı haline gelme riskine dikkat çeken Akıncı, koruma kalkanı oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.
Plan tadilatının gecikmesi halinde kamu yararının tehlikeye girebileceğini savunan Akın Akay Akıncı, “Bu kazanım nedir? Hem potansiyel, ileriye dönük kamuya ait bir alana sahip olacağız hem de burayı rant baskısından kurtarmış olacağız. Bu Antalya için ileriye dönük çok ciddi bir kazanım. Çünkü burası her an bakanlık tarafından plan tadilatıyla ticari alana veya benzer bir alana dönüşebilir. Kent olarak da biz hiçbir şey yapamayız. Bence müze alanındaki bütün enerjimizi şimdi o 40 dönümü plan tadilatına ekletmeye yöneltmeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.
40 Yıllık Stratejik Plan
Kentin turizm ve kültür potansiyelinin günübirlik değil uzun vadeli adımlarla yönetilebileceğini hatırlatan Akıncı, kamulaştırma bedeli olmamasının büyük bir fırsat sunduğunu dile getirdi.
İlgili yerel yönetimlerin ve sivil toplumun ortak lobi yürütmesini isteyen Akın Akay Akıncı, “40 dönümlük alanı Antalya ve müzenin ileriye dönük 30-40 sene sonrası için planlamak gerekiyor. Şehirleri zaten ileriye dönük planlamak lazım. Müze ve kültürel alanlar için bunu plan tadilatına işletirsek Antalya'ya büyük iyilik yapmış oluruz. Öncelikle ilgili belediyelerin talep etmesi lazım. Bakanlıkla görüşüp bunun lobisinin oluşturulması, kentin bunu çok ciddi şekilde ve yüksek sesle talep etmesi lazım. En güzel avantajımız kamulaştırma bedeli falan da yok, çünkü kamu arazisi" dedi.
Bilbao Modelini Örnek Gösterdi
Geçmişte kente Bilbao modeli gibi küresel ölçekte ikonik bir yapı kazandırma arzusunu aktaran Akıncı, “Aslında Antalya'da istenen dünyaca simgesel bir müze projesiydi. Bunun örneği Bilbao'daki Guggenheim Müzesi gibi; bir sanayi kentini aldı, turizm kentine dönüştürdü. Antalya'da da o tür simgesel bir bina önerdik ve bununla ilgili girişimlerde de bulunuldu. ANSİAD ve çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından görüşmeler de yapıldı. Bakanlıkla da görüşüldü. Ama gelinen süreçte bu maalesef mümkün olmadı" diyerek sürecin arka planı paylaştı.
Akıncı, “30 dönümlük bir alanda müze devam ediyor. Şu anda takip ettiğim kadarıyla temel aşamasında. Özellikle bürokratik işlemler bittikten sonra çok büyük ihtimalle, bize gelen bilgilere göre 1- 1,5 senede açılacak, hep birlikte gezeceğiz" bilgisini aktardı.
Müzecilikte Gece Dönemi ve Kompleks Hedefi
Akın Akay Akıncı, “Şu an müzenin yenileniyor olması ne olursa olsun en kötü şeyden iyidir. Yeni bir müzeye kavuşacağız. Önceki müze tabii ki döneminin yarışma projesi, çok güzel projeydi. Ama dönem içinde eklentilerle bu iş özünü kaybetti. Antalya Müzesi senelerdir zaten bu şekliyle ciddi ziyaretçi alamıyor. Dolayısıyla yeni bir soluğa, çağdaş ve yeni müzecilik anlayışına ihtiyaç vardı" dedi.
Fiziki engellerin aşılmasıyla gece müzeciliğinin mümkün kılınabileceğini de ekleyen Akıncı, “Eski haliyle o bölgede gece müzeciliği yapılamazdı. Ama büyük ihtimalle yeni yapılan yerde parçalı ve peyzajlı olduğu için gece müzeciliğinin de yapılacağını düşünüyorum. Her şey evrilir, değişime açık olmalıyız" dedi.
Mevcut ziyaretçi hacminin Antalya'nın turizm gücüyle örtüşmediğine savunan Akıncı, “Benim aldığım son sayılar maksimum yıl içinde ziyaretçi sayısının 200-250 bin olduğu yönünde. Bu sayılar eski müzenin ne kadar atıl olduğunu da gösteriyor. Belki müzeyi iyi çalıştıramadık denebilir ama bence atıl kalması, insanlar için artık içi kadar dışının, ambalajının da çok önemli olduğunu gösteriyor. Bunun dünyada örnekleri var. Amerika'yı yeniden keşfetmiyoruz. Bir müze yapısının şehri ne kadar değiştirdiğinin Avrupa'da örnekleri var" açıklamasını yaptı.
Karayolları alanının entegre edilmesiyle çoklu bir kültür havzası kurulabileceğini belirten Akıncı, “Eğer Karayolları'na ait bu alanı alabilirsek en azından kente bu işi kazandırmış olacağız ve rant baskısı bitmiş olacak. Sonra tek müze değil, farklı müze kompleksleri de olabilir" şeklinde konuştu.
