Mersin Körfezi'nde yaşayan Loligo vulgaris türü kalamarların üreme davranışlarında son yıllarda ciddi değişiklikler meydana geliyor.
Prof. Dr. Deniz Ayas ve ekibinin yaptığı araştırmalara göre, deniz suyundaki ısınma ve süngerler, mercanlar, deniz çayırları gibi habitat oluşturan grupların azalması, kalamarların doğal üreme alanlarını kaybetmesine yol açıyor. Bu nedenle kalamarlar, yumurtalarını deniz çöpleri ve kaya altlarına bırakmaya mecbur kalıyor.
"Mersin Körfezi Kalamarlar İçin Önemli Bir Üreme Alanı"
Mersin Üniversitesi (MEÜ) Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, özellikle Erdemli ve Aydıncık arasında kalan bölgenin Loligo vulgaris türü kalamarlar için kritik bir üreme alanı olduğunu belirtiyor. Bu bölgede yoğun olarak dağılım gösteren deniz çayırları, makroalgler, süngerler ve mercanlar gibi habitat oluşturucu ekosistem elemanlarının, kalamarların yumurtalarını bırakacakları doğal substratlar sunduğunu ifade ediyor.
Üreme Davranışlarını Gözlemledi
Prof. Dr. Deniz Ayas ve ekibi tarafından iki yıldır sürdürülen çalışmalarda, özellikle ağustos ve eylül aylarında kalamarların üreme dönemine girdiği, dörtlü ve beşli çiftler halinde üreme grupları oluşturdukları gözlemlenmiştir. Doğal olarak kalamarlar, yumurtalarını makroalgler, süngerler, mercanlar ve deniz çayırları gibi bitkisel yapılara yapıştırma eğiliminde olsa da, bu habitatların azalması kalamarların üreme davranışlarını değiştiriyor.
"Doğal Habitatların Azalması Kalamar Stoklarını Etkiliyor"
Son yıllarda artan sıcak hava dalgaları, deniz çayırları ve makroalgler gibi habitat oluşturucu türlerin azalmasına neden oldu. Prof. Dr. Deniz Ayas, bu durumun kalamarların yumurtlama davranışlarını etkilediğini belirtiyor. Doğal üreme alanlarının kaybıyla birlikte kalamarlar, yumurtalarını pet şişe, balık ağları, halatlar ve PVC borular gibi insan yapımı malzemeler üzerine bırakmaya başladı. Bu durumun kalamarların üreme başarısı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ve kalamar stoklarında azalmaya neden olabileceği öngörülüyor.
İnsan Faaliyetleri ve Kalamar Stokları Üzerine Etkisi
Kalamarların doğal habitatlarının kaybı, insan faaliyetlerinden kaynaklanan deniz çöplerine yönelmelerine yol açıyor. Deniz tabanında yaygın olarak bulunan ağlar, halatlar ve benzeri malzemeler, kalamarlar tarafından yumurta kapsüllerini yapıştırmak için tercih ediliyor. Bu durum, kalamarların doğal üreme başarılarını azaltıyor ve uzun vadede kalamar stoklarının ciddi şekilde etkilenebileceğini gösteriyor.
Kalamarların Üreme Grupları Nasıl Oluşuyor?
Kalamarlar üreme dönemlerinde dörtlü veya beşli çiftler halinde kıyı bölgelerine geliyor. Bu süreçte erkek bireyler önce kaya gibi substratları kontrol ediyor, ardından dişi birey yumurtalarını bırakmak üzere bu alanlara geçiyor. Prof. Dr. Deniz Ayas, kayalık substratların, kalamarların yumurtalarını bağlamak için zorunlu bir tercih haline geldiğini ancak bu substratların daha düşük bir başarı oranına sahip olduğunu belirtiyor. Çünkü kayalıklara bırakılan yumurta kapsülleri, deniz tabanına dağılarak etrafa saçılıyor.
Doğal Habitatlar Neden Önemli?
Prof. Dr. Deniz Ayas'ın yürüttüğü araştırmalar, doğadaki habitat oluşturucu türlerin ekosistem üzerindeki hizmetlerinin kalamarlar için büyük önem taşıdığını ortaya koyuyor. Makroalgler, mercanlar, süngerler ve deniz çayırları gibi doğal substratlar bulunmadığında kalamarlar, kayalık alanlara veya deniz çöpleri üzerine yumurta kapsüllerini yapıştırmak zorunda kalıyor. Bu da kalamarların üreme başarılarını olumsuz etkiliyor.
