İzmir’in Foça ilçesinde yaşayan 96 yaşındaki Nezihe Dilmen, çocukluk yıllarında yaşadığı göç sürecini ve Mustafa Kemal Atatürk’ü gördüğü anı hafızasında taşıyor. Ailesiyle birlikte Yunanistan’ın Kavala ilçesinden İzmir’e gelen Dilmen, dokuz köyün birlikte yaptığı yolculuğu ve Atatürk’le karşılaşmalarını anlattı. Henüz küçük bir çocuk olduğunu belirten Dilmen, İzmir’e geldiklerinde kalabalık bir grupla büyük bir binaya yerleştirildiklerini söyledi. Atatürk’ü burada gördüğünü anlatan Dilmen, o günleri şu sözlerle aktardı:
“Kavala’dan 9 köy gelmişiz. Bir ayda İzmir’e çıkmışız. Bizi bir mağaza gibi büyük bir yere koydular. Eşyalarıyla, hayvanlarıyla tam 9 köy. Oradayken Atatürk geldi. Ayağında potur bir pantolon vardı. Başında ise kepi vardı. Ufaktım. Çok kalabalıktı. Atatürk’ü sevmem mi? Severim. Atatürk kurtarıp bizi buralara getirdi. Bize buraları Atatürk vermiş. Herkes istediği yere oturdu.”
Kavala’da Yaşanan Zorlukları Anlattı
Kavala doğumlu Nezihe Dilmen, ailesinin göç öncesinde yaşadığı sıkıntıları da annesinden dinlediği anılarla paylaştı. Babasının savaşa katıldığını ve yaralı döndüğünü belirten Dilmen, Türkiye’ye de yaralı olarak geldikten sonra hayatını kaybettiğini söyledi. Dilmen, annesinin anlattıklarına göre Yunanların ailelerinin evlerine girerek hayvanların sütüne, buğdaylarına ve yiyeceklerine el koyduğunu aktardı. Ailenin ellerindeki buğdayı korumak için farklı yöntemlere başvurduğunu belirten Dilmen, yaşananları şöyle anlattı:
“Babamız savaşa gitmiş ve yaralı dönmüş. Türkiye’ye de yaralı olarak gelmiş. O zaman doktor yoktu, bilgi yoktu. İnsanlar bir şey bilmiyordu. Ondan sonra yaralı öldü. Annemler Kavala’daydı. Yunanlar evlerini basıp hayvanlarının sütünü alıyorlarmış. Buğdaylarını alıyorlarmış. Yemeklerini, ekmeklerini alıp yerlermiş. Bunları annem hep anlatırdı. Annemler buğdaylarını ortası delik bir ağaca saklarlarmış. Evlerimize ortak olmuşlar. Atatürk toplam 9 köyü toplamış. Sonrasında da İzmir’e gelmişiz.”
Çocukluk Anısı Hafızasında Yaşıyor
Ailesiyle birlikte Kavala’dan İzmir’e uzanan göç yolculuğunu anlatan Nezihe Dilmen, Atatürk’ü gördüğü günü ve ailesinin yaşadıklarını yıllar geçmesine rağmen unutmadığını dile getirdi. Dilmen’in anıları, ailesinin göç sürecine ve çocukluk yıllarındaki tanıklığına ışık tuttu.
