Anayasa Mahkemesi'nin kararı ardından eski CHP yönetimi ile eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak arasında uzun süredir devam eden rezerv polemiği yeni bir boyut kazandı. Muhalefetin "rezervler buharlaştı", Albayrak kanadının ise "kayıp yok" argümanlarını değerlendiren MASAK Eski Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, tartışmanın ekseninin yanlış kurulduğunu belirtti. Başak, merkez bankası rezervlerinin buharlaşmadığını, geçmişte yapılan yapısal hatalar nedeniyle reel sektörün borçlarını kapatmak için piyasaya sürüldüğünü iddia etti.
"Lüks İçinde Yaşadılar, Kurlar Artınca İflas Eşiğine Geldiler"
Sürecin tarihsel arka planına ışık tutan Dr. Ramazan Başak, krizin temelinin 2008 ve 2009 yıllarında döviz girişini teşvik etmek adına yapılan mevzuat değişikliklerine dayandığını vurguladı. Başak, "Yurt içi borçlanmanın daha maliyetli olduğunu gören reel sektör, risk yönetimini hiç dikkate almadan, yurt dışından bulduğu kaynakları getirerek TL'ye dönüştürdü ve açık pozisyon yarattı. Böylece şirketlerin döviz açık pozisyonları 66 milyar dolardan, 2016 yılında 210 milyar dolar gibi çok tehlikeli bir seviyeye ulaştı. İlk yıllarda kurlar artmadığı için bu yöntemle elde edilen karlarla lüks ve şatafat içinde yaşandı. Ancak kurlar tırmanışa geçince kambiyo zararları oluştu, iflas dalgası başladı ve reel sektör 'nerede bu devlet' demeye başladı" ifadelerini kullandı.
"Rezervler Hatanın Tahribatını Önlemek İçin Satıldı"
Devletin o dönemde reel sektörün batmasını engellemek adına rezervleri devreye soktuğunu belirten Başak, "İşte rezervlerimizin önemli bir bölümü, reel sektörün bu açık pozisyonlarının kapatılmasında kullanılmış ve böylece açık pozisyonlar 77 milyar dolara kadar düşürülmüştür. Dolayısıyla buharlaşma üzerinden yapılan tartışmalar yanlıştır. Rezervler buharlaşmamış, yapılan hatanın oluşturmaya başladığı ciddi tahribatın önlenmesi için satılmıştır" diyerek, hazırladığı kapsamlı çözüm raporunu o dönem devletin en üst makamına da ilettiğini aktardı. Başak ayrıca, güncel açık pozisyon rakamlarının yeniden 200 milyar dolar seviyesine dayanarak tehlikeli bir tırmanışa geçtiği konusunda da ilgilileri uyardı.
"Sorulması Gereken Doğru Sorular Şunlardır"
Gündeme bomba gibi düşen bu analizinin ardından Dr. Ramazan Başak, konunun siyasi bir kutuplaşma ve "buharlaşma" kelimesi üzerinden yürütülmesinin kamuoyunu oyaladığını belirterek, şeffaflık adına asıl aydınlatılması gereken noktaları şu sorularla öne çıkardı:
"Rezervlerin; Ne kadarı, Kime, Hangi Tarihte ve Hangi Kurdan satılmıştır?"
