ZONA HASTALIĞI NEDİR?
Halk arasında gece yanığı olarak da bilinen Zona, varicella zoster virüsünün neden olduğu ağrılı bir enfeksiyondur. Bu virüs, suçiçeğine de yol açan bir mikroorganizmadır. Suçiçeği geçiren kişilerde virüs vücutta uykuda kalır ve bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar aktif hale gelebilir, bu da Zona hastalığına yol açar.
ZONA HASTALIĞI NEDEN OLUR?
Suçiçeği geçirmiş bireylerde virüs, bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar (ağır grip, kanser tedavisi, HIV/AIDS vb.) sonucunda tekrar aktif hale gelir. Organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar da risk faktörleri arasında yer alır. Zona, genellikle 50 yaşın üzerindeki kişilerde ortaya çıkar, ve yaş ilerledikçe risk artar.
ZONA HASTALIĞI BELİRTİLERİ NELERDİR?
Zona belirtileri genellikle şu şekildedir:
- Ağrı, karıncalanma, yanma hissi
- Kaşıntılı kızarıklık ve kabarcıklar
- Vücudun tek tarafında şerit şeklinde döküntüler
- Ateş, baş ağrısı, titreme, mide rahatsızlığı
- Işığa karşı duyarlılık artışı
- Yorgunluk ve tükenmişlik hissi
- Döküntüler 3-5 hafta içinde kaybolabilir, ancak bazı durumlarda ağrılar aylarca devam edebilir.
ZONA HASTALIĞI NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Zona hastalığının tanısı genellikle muayene ile konulur. Nadir durumlarda, Tzank testi gibi laboratuvar testleri uygulanabilir. Ancak tanı için deri döküntüsünün başlaması beklenmelidir.
ZONA NASIL ÖNLENİR?
Zona aşısı, 50 yaş üzerindeki bireylere önerilmektedir. Aşı, zona riskini azaltmakta ve hastalığın şiddetini hafifletmektedir. Aşı, genellikle tek doz olarak uygulanır ve etkisi en az 5 yıl sürer.
ZONA HASTALIĞININ TEDAVİSİ VAR MI?
Erken tanı ve tedavi önemlidir. Antiviral ilaçlar, B vitamini kompleksleri, ağrı kesiciler, ve lokal yara bakımı kullanılarak semptomlar kontrol altına alınır. İstirahat ve iyi beslenme de tedavi sürecine yardımcı olabilir.
ZONA AŞISI HAKKINDA BİLGİLER:
- Zona aşısı, suçiçeği geçirmiş ve 50 yaş üzerindeki kişilere önerilir.
- Aşının amacı zona riskini azaltmak ve hastalığın şiddetini hafifletmektir.
- Tek doz aşı, en az 5 yıl koruma sağlar.
ZONA HASTALIĞI İLE ORTAYA ÇIKABİLECEK KOMPLİKASYONLAR:
- Postherpetik nevralji
- Beyin iltihabı (ensefalit)
- Görme kaybı
- Nörolojik problemler
- Cilt enfeksiyonları
- Yüz felci
- Denge problemleri
