Türkiye’nin ilk sümeroloğu Muazzez İlmiye Çığ, geçen yıl 17 Kasım’da tedavi gördüğü özel hastanede hayatını kaybetmişti. Cenazesi Toroslar ilçesindeki Akbelen Şehir Mezarlığı’nda toprağa verilen Çığ, ölümünün 1’inci yıl dönümünde yakınları ve sevenleri tarafından anıldı.
Anma etkinliğine katılan kızı Esin Çığ ve aile bireyleri, dualar eşliğinde Ulu Önder’ini andı. Esin Çığ, yaptığı kısa konuşmada, "Onsuz son bir yıl çok zor oldu. Yaşama motivasyonum annemmiş, artık hiçbir şey zevk vermiyor. Son bir yılını yatakta geçirdi ama zihni çok iyiydi. Konuşuyordu, hatırlıyordu. Bizim için büyük kayıp" ifadelerini kullandı.
Hayat Yolculuğu Bursa’da Başladı
Muazzez İlmiye Çığ, 1’inci Dünya Savaşı’nın patlak vermesinden birkaç hafta önce Bursa’da dünyaya geldi. 1919’da beşinci yaş gününü kutladığı sırada İzmir Yunan ordusu tarafından işgal edilince öğretmen olan babası, ailesinin güvenliğini sağlamak için Çorum’a taşındı. Çığ, ilköğrenimini burada tamamladı, ayrıca Fransızca ve keman dersleri aldı.
1926’da sınavla Bursa Kız Muallim Mektebi’ne giren Çığ, 1931’de ilkokul öğretmeni yetiştiren bu okuldan mezun oldu. Yaklaşık 5 yıl Eskişehir’de öğretmenlik yaptıktan sonra 1936’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü’ne başladı.
74 Bin Tabletlik Arşiv Oluşturdu
1940’ta diplomasını alan Çığ, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ni oluşturan Antik Şark Eserleri Müzesi’nde uzman olarak görev yaptı. Binlerce çivi yazılı tableti sınıflandıran Çığ, 74 bin tabletlik arşivi oluşturdu ve 3 bin tabletin kopyasını katalog halinde yayımladı. 1972’de emekliye ayrıldı, ardından bir süre yurt dışında çalışmalarını sürdürdü ve 1988’de Philadelphia’daki Asuroloji Kongresi’ne katıldı.
16 Kitap ve Ödüllerle Dolu Bir Hayat
Çığ, Prof. Samuel Noah Kramer’in ‘History Begins at Sumer’ adlı kitabını Türkçe'ye çevirerek 1990’da ‘Tarih Sümer’de Başlar’ adıyla yayımladı. 1993’te çocuklara yönelik ‘Zaman Tüneliyle Sümerlere Yolculuk’ kitabı dahil olmak üzere Sümer ve Hitit kültürünü tanıtan toplam 16 kitap yazdı.
2000 yılında İstanbul Üniversitesi’nden ‘İlk Çivi Yazısı ve Sümeroloji Uzmanı’ unvanıyla fahri doktora alan Çığ’ın özel arşivi, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı’nda yer alıyor. Hayatı boyunca sayısız ödüle layık görülen Çığ, Türkiye’nin ilk sümeroloğu olarak tarih sahnesinde önemli bir yer edindi. Çığ, Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği 2020 Yaşam Boyu Onur Ödülü sahibiydi.
Muazzez İlmiye Çığ ile ilgili iddialara Usta’dan tokat gibi cevap
