Çanakkale'nin Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyündeki İnkaya Mağarası'nda gerçekleştirilen 2024 yılı kazı çalışmalarında, 64 bin yıl öncesine ait bir atölye alanında 24 bin yıl boyunca sürekli olarak insanların yaşadığı ve bu alanı kullandığı belirlendi. Bu keşif, bölgenin tarih öncesi dönemleri hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Kazı Çalışmaları ve Destekçiler
İnkaya Mağarası'ndaki kazı çalışmalarına 2017-2020 yılları arasında Troya Müze Müdürlüğü liderliğinde uluslararası bir ekip tarafından başlanmıştı. Prof. Dr. İsmail Özer'in bilimsel koordinatörlüğündeki bu çalışmalar, 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne geçirilmişti. Bu yılki kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ve destekleri, Truva Bakır Maden ve T Design sponsorluğunda yürütülüyor. Toplamda 15 kişilik bir ekip, mağaranın derinliklerinde yoğun bir şekilde çalışmalarını sürdürüyor.
Kazı Bulguları
Bu yılki kazı çalışmaları sırasında, İnkaya Mağarası'nın batı kısmında yapılan derinleştirme faaliyetlerinde çakmaktaşı ve bazalttan üretilmiş çeşitli taş aletlere rastlandı. 64 bin yıllık bu atölyede, çakmaktaşı yongaları, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, çentikli aletler, çekirdek ve vurgaç gibi buluntular ortaya çıkarıldı. Bu aletler, dönemin insanlarının günlük yaşamlarında çeşitli amaçlarla kullanıldığını gösteriyor.
Kazı sırasında 250 santimetre derinliğe inilerek 40 bin ile 64 bin yıl arasına tarihlenen yaşam izlerine ulaşıldı. Çakmak taşından üretilmiş bu aletler, mağaradaki uzun süreli ikamet ve atölye kullanımını doğrulayan önemli buluntular arasında yer alıyor.
Prof. Dr. İsmail Özer'in Açıklamaları
Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve İnkaya Mağarası Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Özer, 2024 kazı çalışmalarının 8 Temmuz'da başladığını belirtti. Kazı çalışmalarının yaklaşık 50. gününe yaklaşıldığını ve bu yılki çalışmaların 15 kişilik bir ekiple yürütüldüğünü ifade etti. Prof. Özer, kazı çalışmalarının bir ay daha süreceğini ve ardından laboratuvar çalışmalarına geçileceğini belirtti. Ayrıca, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Truva Bakır'ın desteklerinin bu sürecin hızlandırılmasına katkıda bulunduğunu vurguladı.
Mağaranın yaklaşık 100 bin metrekarelik bir alana yayıldığını ve burada geniş bir Paleolitik alan bulunduğunu ifade eden Prof. Özer, mağaranın batı kısmında 24 bin yıl süren bir insan yerleşimi olduğunu belirtti. Bu yıl beşinci sezonlarına girdiklerini ve atölye alanında 250 santimetreye kadar indiklerini söyledi. Gelecek yıl, bu derinliğin 3-3,5 metreye kadar artırılması planlanıyor.
Çan bölgesinde daha önce 39 açık lokalite tespit edildiğini belirten Prof. Özer, İnkaya Mağarası'nın bu bölgelerin merkezinde yer aldığını ve buradaki buluntuların insan yerleşiminin yoğunluğunu gösterdiğini vurguladı. Kazı çalışmalarında ortaya çıkan binlerce taş aleti, bölgenin tarih öncesi dönemlerindeki insan aktivitelerinin geniş kapsamını ortaya koyuyor.
