Kepez'de geleceğin şehirleşme vizyonunu belirlemek adına kritik bir organizasyona imza atıldı. Kamuoyunu yakından ilgilendiren panelde konuşan Avukat Ali Rıza İlgezdi ve Değerleme Uzmanı Emrah Kaya, mülkiyet haklarından güncel mevzuat değişikliklerine, riskli yapı tespitinden arsa payı gerçeklerine kadar hayati uyarılarda bulundu.
"Kentsel Dönüşüm Can Güvenliği Meselesidir”
Panelde ilk sözü alan Avukat Ali Rıza İlgezdi, kentsel dönüşümün rant veya imar odaklı bir süreç olarak görülmesinin büyük bir hata olduğunu belirtti. İlgezdi, “Bir canın bedelini hiçbir şeyle ölçemeyiz. Eğer Türkiye’de bir beka meselesi varsa, bunun temelinde kentsel dönüşüm vardır” diyerek konunun hayati önemine dikkat çekti.
Vatandaşların internetteki bilgi kirliliğine güvenmemesi gerektiğini ifade eden İlgezdi, zaman içinde imar planlarının, kat yüksekliklerinin ve çekme mesafelerinin değişebileceğini hatırlattı. Sağlıklı bir dönüşüm süreci için ilk adım olarak mutlaka doğrudan ilgili belediyenin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden resmi imar durum belgesi alınması gerektiğini vurguladı.
Salt Çoğunluk Yetiyor, Başlatılan Süreç Geri Çekilemiyor
Avukat İlgezdi, kentsel dönüşüm mevzuatındaki kritik yasal değişiklikleri ise özetledi. 9 Kasım 2023'te yürürlüğe giren düzenleme ve ardından 21 Mayıs 2024 tarihli yönetmelikle, artık salt çoğunluğun imzaladığı sözleşmelerle ruhsat başvurusu yapılabiliyor. Belediyeler bu başvuru üzerine yapı ruhsatı vermekle yükümlü tutulurken, 2025 yılındaki son düzenlemelerle ruhsat aşamasına ek kontroller getirildi. Artık çok küçük bir paya sahip tek bir malik bile e-Devlet üzerinden tapu ve nüfus bilgileriyle kimsenin iznine ihtiyaç duymadan riskli yapı tespiti başvurusu yapabiliyor. Riskli yapı tespiti başvurusu ciddi sonuçlar doğuruyor. Sistemde kayıt oluştuktan ve karot numuneleri alındıktan sonra, kişisel anlaşmazlıklar veya komşuluk sorunları gerekçe gösterilerek süreç iptal edilemiyor ve geri çekilemiyor.
"Lüks Dekorasyonunuz Değil, Tapudaki Arsa Payınız Konuşur"
Panelin bir diğer konuğu olan Değerleme Uzmanı Emrah Kaya ise madalyonun gayrimenkul değerlemesi ve arsa payı boyutuna ışık tuttu. Vatandaşların kentsel dönüşüm süreçlerinde en çok yanıldığı noktanın daire içine yapılan masraflar olduğunu belirten Kaya, "Kentsel dönüşüm başladığında sizi temsil eden şey dairenizin iç dekorasyonu, yaptığınız masraflar ya da sonradan eklediğiniz bölümler değildir. Sizi temsil eden, tapunuzda yazan arsa payınızdır” dedi.
Sonradan yapılan tadilatların, daireyi dublekse çevirmenin ya da terasa ilave alanlar eklemenin tapudaki arsa payını değiştirmediği sürece kentsel dönüşümde ek bir hak doğurmayacağını vurgulayan Kaya, belediye onaylı bazı tadilatların dahi tapuya işlenmediği takdirde geçersiz kalacağını aktardı. Arsa payının ancak tüm kat maliklerinin onayıyla yeni bir proje hazırlanarak ya da mahkeme yoluyla "arsa payı düzeltme davası" açılarak değiştirilebileceğini belirterek hak kaybı yaşanmaması adına mutlaka uzman desteği alınmasını önerdi.
Antik Kentlerden Modern Şehirlere İlham
Antalya'nın köklü tarihine ve şehircilik geçmişine de değinen Emrah Kaya, 2 bin yıllık Perge Antik Kenti'nde kullanılan ızgara planlı kanalizasyon sisteminin ve Phaselis'in kent düzeninin yüzyıllar sonra modern şehirciliğe ilham verdiğini söyledi. Kaya, günümüz kent merkezlerindeki sorunların temelinde plansız büyümenin yattığını, kentsel dönüşümün ise sadece matematiksel bir hesap değil, doğrudan çevreyi ve yaşam kalitesini etkileyen hayatın içinden bir kavram olduğunu sözlerine ekledi.
