AKP'li milletvekilleri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 95 sayılı torba yasa teklifi, enerji ve madencilik sektörlerine yönelik geniş ayrıcalıklar tanıması nedeniyle çevre örgütlerinin sert tepkisine neden oldu. Yasa teklifinin, zeytinlikler ve orman alanlarının enerji yatırımlarına açılmasına olanak sağlaması üzerine Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği tarafından "Zeytinime Dokunma, Ormanıma Dokunma!" çağrısı yapıldı.
Süreçler Hızlandırılıyor, Denetim Zayıflatılıyor
Yasa teklifinde; maden ve enerji yatırımları için ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) süreçlerinin kısaltılması, ruhsat ve izinlerin eş zamanlı verilmesi ve orman alanlarının bedelsiz şekilde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) devri gibi düzenlemeler yer alıyor.
Ayrıca “stratejik ve kritik madenler” tanımıyla Cumhurbaşkanı’na sınırsız kamulaştırma yetkisi tanınması, kurumlar arası anlaşmazlıklarda son karar mercii olarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bakanların yer aldığı bir kurulun yetkilendirilmesi öngörülüyor.
Zeytinlikler Madencilik İçin Kamulaştırılabilecek
Kanun teklifinde yer alan ek harita ve koordinat listelerine göre, Muğla’nın Yatağan ve Akbelen civarındaki zeytinlik alanlar, kömür madenciliği amacıyla kamulaştırılarak enerji yatırımlarına açılabilecek. Bu durum, daha önce Anayasa Mahkemesi kararları ile zeytinliklerin korunmasını güvence altına alan yasal düzenlemelerin geri çekildiği yönünde yorumlandı.
Yapı Ruhsatsız Santrallere Af, EPDK’ya Yeni Yetkiler
Teklif, ruhsatsız ya da yapı kullanım izni olmadan üretime geçmiş enerji tesislerine yasal koruma getiriyor. Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK), 2030 yılına kadar acele kamulaştırma kararı alma yetkisi tanınıyor. Bu sürenin Cumhurbaşkanı kararıyla 5 yıl daha uzatılabileceği belirtiliyor.
Meslek ve Ekoloji Örgütlerinden Mücadele Çağrısı
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, yaptığı çağrıda şunları ifade etti:
“Ülkemizi enerji ve maden şirketleri için dikensiz gül bahçesine çeviren bu teklif geri çekilmeli. Zeytinliklerimiz, ormanlarımız, dağlarımız tehdit altında. Tüm çevre, ekoloji ve meslek örgütlerini bu yasaya karşı hep birlikte mücadeleye çağırıyoruz.”
