Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ile Türk Tabipleri Birliği (TTB), 21 Haziran 2025 tarihinde yayımlanan ve kendilerini Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi (UİSGK) dışına iten Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne karşı başlattıkları hukuk mücadelesinde önemli bir virajı döndü. Danıştay, konseyin bileşimi ve işleyişinin yasa yerine genelgeyle düzenlenmesini Anayasa'nın temel ilkelerine aykırı buldu.
"Anayasa Mahkemesi Kararı Görmezden Gelindi"
Dava sürecinde TMMOB ve TTB, iş sağlığı ve güvenliği alanının doğrudan mühendislik ve tıp meslekleriyle ilgili olduğunu, bu kurumların konseyden çıkarılmasında kamu yararı bulunmadığını savunmuştu. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yaptığı incelemede daha önce AYM tarafından iptal edilen benzer bir düzenlemenin, 2025 yılında yeniden kanuna eklendiğini tespit etti.
Kurul kararında, AYM'nin 2023 yılındaki iptal kararının "görmezden gelindiğine" dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:
"İptal edilen hükmün kanuna aynen yeniden eklenmesi ve Cumhurbaşkanı’na ikincil düzenleme yetkisi verilmesi, Anayasa’nın 138. maddesinde yer alan yargı kararlarının bağlayıcılığı ilkesine aykırıdır."
Yetki Aşımı ve Kamu Hizmetine Girme Hakkı İhlali
Danıştay, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun Ek-1. maddesini üç ayrı koldan Anayasa’ya aykırı buldu:
Kamu Hizmetine Girme Hakkı: Konsey üyeliğine dair düzenlemelerin "kamu hizmetine girme hakkı" kapsamında olduğu ve bu alanın idari düzenlemelerle (Genelge) değil, doğrudan kanunla belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Yasama Yetkisinin Devredilemezliği: Konseyin çalışma usul ve esasları hakkında kanuni bir çerçeve çizilmeden tüm yetkinin Cumhurbaşkanı’na bırakılması, Anayasa’nın 104. maddesine aykırı görüldü.
Hukuk Devleti İlkesi: İptal edilen bir kuralın arkasından dolanılarak yeniden yürürlüğe konulması hukuk güvenliği açısından sakıncalı bulundu.
Gözler Anayasa Mahkemesi’nde
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 6331 sayılı Yasa'nın ilgili maddesinin iptali için AYM'ye başvurulmasına ve bu süreçte Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hakkındaki davanın bekletilmesine karar verdi.
AYM’nin vereceği karar, sadece TMMOB ve TTB’nin konseydeki geleceğini değil, aynı zamanda idarenin yasama alanına giren konularda düzenleme yetkisinin sınırlarını da yeniden çizecek.
