Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadelede tarihi bir adım attı. Kamuoyunda uzun süredir tartışılan İklim Kanunu Teklifi, muhalefetin itirazlarına rağmen Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni yasa, sera gazı emisyonlarının azaltılmasından yeşil dönüşüme, iklim adaletinden karbon piyasalarına kadar birçok alanda köklü düzenlemeler içeriyor.
Net sıfır hedefi yasayla güvence altına alındı
Yasa, Türkiye’nin net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadeleyi sistematik hale getirmeyi amaçlıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte kamu kurumları, özel sektör ve bireyler; sera gazı salımını azaltmak, iklim değişikliğine uyum sağlamak ve çevresel sürdürülebilirliği desteklemek amacıyla çeşitli sorumluluklar üstlenecek.
Kanun, iklim mücadelesinde şu temel ilkelere dayanıyor:
- Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar
- Eşitlik ve iklim adaleti
- Sürdürülebilirlik ve şeffaflık
- Adil geçiş ve katılım
İklim Değişikliği Başkanlığı kilit rolde
Yasa ile birlikte İklim Değişikliği Başkanlığı, sera gazı envanterinin tutulmasından karbon piyasalarının düzenlenmesine, strateji ve eylem planlarının hazırlanmasından bilgi-veri paylaşımına kadar geniş yetkilerle donatıldı.
Başkanlık ayrıca Ulusal Katkı Beyanı ve net sıfır hedefi doğrultusunda kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak, karbon fiyatlama sistemlerini yönetecek ve “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM)” gibi yeni araçların kurulmasında görev alacak.
Her ilde İklim Kurulu kurulacak
İller özelinde iklim politikalarının uygulanması amacıyla, valiliklerin başkanlığında İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları oluşturulacak. Belediyeler, il özel idareleri ve ilgili kamu kurumlarıyla birlikte hazırlanacak yerel iklim eylem planları, her ilin ihtiyaç ve önceliklerine göre belirlenecek.Tarım, enerji, sanayi ve su politikaları yeniden şekillenecek
Yeni yasaya göre tüm kamu kurum ve kuruluşları:
- Enerji verimliliği ve yenilenebilir kaynaklara geçiş,
- Tarımda doğa temelli çözümler ve gıda güvenliği,
- Su kaynaklarının etkili yönetimi,
- Orman, mera ve sulak alanların korunması,
- Temiz teknolojilerin teşvik edilmesi,
- Sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması gibi alanlarda iklim dostu uygulamaları hayata geçirme yükümlülüğü taşıyacak.
- Eğitimden finansa, yeşil dönüşüm tüm sektörlere yayılacak
Kanun çerçevesinde şunlar yer alıyor
- Yeşil iş gücü yetiştirilmesi,
- Müfredatın iklim değişikliğine göre revize edilmesi,
- Yeşil ve sürdürülebilir finansman araçlarının geliştirilmesi,
- Kamuoyu farkındalığının artırılması gibi birçok alanda çalışmalar yürütülecek.
- Ayrıca, iklim değişikliğine bağlı afet risklerini en aza indirmek için erken uyarı sistemleri ve izleme mekanizmaları kurulacak.
