Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in Yunusemre ilçesindeki evinde 6 Haziran’da meydana gelen trajik olayda, Zeyrek havuzun makine dairesinde elektrik akımına kapılarak ağır yaralanmış, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetmişti. Olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu ise ciddi ihmal zincirini ortaya koydu.
Rapora göre, havuzda kullanılan pompa motoru arızalıydı. Ayrıca binanın ana girişinde yer alması gereken kaçak akım rölesi tamamen eksikti. Enerji odasındaki kaçak akım rölesi ise korozyon nedeniyle devre dışıydı. Kabloların ve bağlantı noktalarının su ve nemle temas ettiği, metal ekipmanların paslandığı da tespit edildi. Uluslararası standartlara göre, havuz enerji odasının havuza olan mesafesinin de yetersiz olduğu vurgulandı.
EMO’dan Kritik Uyarı
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, yaşanan olayla ilgili yaptığı değerlendirmede mevcut düzenlemelerin yetersizliğine dikkat çekti. Ulutaş, “Türkiye’de süs ya da yüzme havuzlarının periyodik elektrik kontrollerini zorunlu kılan bir mevzuat bulunmuyor. Bu da denetimsizliğin önünü açıyor” dedi.
Ulutaş, mevcut Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nde havuzlara özel yükümlülüklerin bulunmadığını, sadece standartlara atıf yapıldığını belirtti. "Yönetmeliğin açık ve bağlayıcı hükümler içermesi gerekiyor. Tehlike sınıflarının doğru tanımlanması, uygun ekipmanların kullanılması ve tüm uygulamaların elektrik mühendisleri tarafından gerçekleştirilmesi şart" ifadelerini kullandı.
Kaçak Akım Rölesi Çalışsaydı Zeyrek Hayatta Olabilirdi
Zeyrek’in ölümüne neden olan sistem arızalarını teknik olarak değerlendiren Ulutaş, “Elektrik motorundan gövdeye geçen kaçak, tüm alana yayılmış. Bu tip durumlarda enerjiyi kesmesi gereken kaçak akım koruma rölesi görevini yapmamış çünkü ya uygun seçilmemiş ya da nem nedeniyle kontakları yapışmış. Ayrıca evin ana girişinde bulunması gereken ikinci bir kaçak akım koruyucu da tamamen yok. Bu ihmaller zinciri sonunda Zeyrek, ölümcül düzeyde bir akıma maruz kalmış” dedi.
“Evdeki Sigortaya Benzemez” Uyarısı
Elektrik tesisatlarına sadece uzman kişilerin müdahale etmesi gerektiğini vurgulayan Ulutaş, “Bu bir evde sigorta atınca elle kaldırmaya benzemez. Elektrik odalarına yetkisiz kimse girmemeli. Eğer havuzla ilgili bir arıza ya da şüpheli bir durum varsa, mutlaka elektrik mühendisi çağrılıp detaylı test yapılmalı. Tehlikeli sınıfa giren bölgelerde yapılan her işin belgeli, denetimli ve standartlara uygun olması gerekir” diye konuştu.
Merdiven Altı Elektrikçilere Sert Tepki
Ulutaş, sektörde yaşanan bir başka soruna da değindi: "Havuz tesisatlarında müteahhitlerin tanıdığı, sadece pratik bilgisi olan ama mesleki yeterliliği bulunmayan kişilerle çalışılıyor. Bu kabul edilemez. Havuz yaptıracak kişi ve kurumlar; projeyi kimin çizdiğini, malzemelerin test ve kontrol raporlarını görmeden teslim almamalı."
Ayrıca hali hazırda kullanılan havuzların sahiplerinin de hızlıca yetkili elektrik mühendisleriyle iletişime geçmeleri gerektiğini belirten Ulutaş, "Kurumlar ve şahıslar, yasal zorunluluk olmasa bile test ve kontrollerini mutlaka yaptırmalı. İnsan hayatı mevzuat eksikliğine teslim edilemez" dedi.
Kamu Denetimi Çağrısı: "Her Yıl Can Alıyor"
EMO Başkanı Mahir Ulutaş, süs ve yüzme havuzlarında neredeyse her yıl ölümlü ya da yaralanmalı kazalar yaşandığını hatırlatarak, "Bu durumun önüne geçilmesi için kamunun sorumluluk alması şart. Denetim mekanizması işletilmeli, eksik mevzuatlar tamamlanmalı. Tüm havuzların yılda en az bir kez kontrol edilmesi zorunlu hale getirilmeli. Aksi halde, bu tarz trajik olayların önüne geçilemez" uyarısında bulundu.
Uzman Desteği Şart
Son olarak, Ulutaş, güvenliğin temelinin doğru projelendirmeden geçtiğini söyledi. Havuzun tehlike sınıfına göre yapılan planlama, doğru ekipman seçimi ve uygun uygulamanın, elektrik kaynaklı kazaları önlemede kilit rol oynadığını belirtti.
"Her malzemenin, her montajın ve her bağlantının bilimsel standartlara uygun yapılması gerekir. Bu da yalnızca yetkin ve odalar tarafından belgelendirilmiş mühendislerin işi olabilir. Unutmayalım, bir vida eksikliği bile ölümle sonuçlanabilir" diyerek sözlerini tamamladı.
Ferdi Zeyrek’in Ölümünde Kritik Gelişme: Havuz Çembere Alındı!
