Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 1987 yılında kurulan Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (SAREM), balıkçılık, kerevit, tıbbi sülük ve su kirliliği alanlarında yürüttüğü çalışmalarla iç sularda 21 ilde teknik destek sağlıyor. Enstitü, uzun yıllardır sürdürdüğü bilimsel faaliyetleriyle Türkiye’de su ürünleri araştırmalarının önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
1 /
6
SAREM bünyesinde yaklaşık 15 yıldır Hirudo verbana türü tıbbi sülüklerin yetiştiriciliği yapılıyor. Üniversitelerin veterinerlik, kimya, tıp ve eczacılık fakülteleriyle birlikte özel sektörle yürütülen ortak çalışmalar kapsamında, yılda yaklaşık 20 bin adet tıbbi sülük kontrollü ve steril ortamlarda üretiliyor. Bu sülükler hem bilimsel araştırmalarda hem de tıbbi uygulamalarda kullanılıyor.
2 /
6
2000’li yılların başında başlatılan popülasyon çalışmaları, 2021 yılında somut bir yapıya kavuşturularak Tıbbi Sülük Araştırma ve Üretim Merkezi kuruldu. Aynı yıl Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan yetiştiricilik izni alan merkezde; biyoloji, ekoloji, genetik, popülasyon dinamikleri, mikrobiyota ve hastalıklar üzerine kapsamlı araştırmalar yürütülüyor.
3 /
6
Merkezde yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Su Ürünleri Yüksek Mühendisi Mehmet Pazar, şu ifadeleri kullandı:"Enstitümüz yaklaşık 40 yılı aşkın süredir sorumluluk alanımızda yer alan Eğirdir iç sularına yönelik proje ve çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda balıkçılık, su kirliliği, taşıma kapasitesi ve yetiştiriciliğe yönelik çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Su ürünleri alanında yer alan tıbbi sülükler de çalışma alanlarımız arasında bulunmaktadır. Bu nedenle merkezimizde tıbbi sülüklere yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Yaklaşık 15 yıldır devam eden bu çalışmalar, 2000'li yılların başında popülasyon araştırmalarıyla başlamıştır. Daha sonra bir birim haline getirilen çalışmalar, 2021 yılında projelendirilerek Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan yetiştiricilik belgesi alınmış ve Tıbbi Sülük Araştırma ve Üretim Merkezi kurulmuştur. Merkezde yılda yaklaşık 20 bin adet tıbbi sülük yetiştirilmektedir."
4 /
6
Merkezde yalnızca üretim değil, aynı zamanda koruma ve izleme çalışmalarının da yürütüldüğünü belirten Pazar, şu değerlendirmelerde bulundu:"Üretilen sülüklerin bir kısmı perakende olarak satışa sunulmaktadır. Merkezimizin kuruluş amacı, tıbbi sülük popülasyonlarını izlemek, bu izlemeler sonucunda ortaya çıkan azalışları takip etmek ve nedenlerini araştırmaktır. Ayrıca yetiştiricilik sektörüne katkı sağlanarak tıbbi sülük popülasyonlarının korunması hedeflenmektedir. Üniversitelerin çeşitli bölümleriyle ortak AR-GE çalışmaları da yürütülmektedir. Bu kapsamda düzenlenen tıbbi sülük çalıştayına üniversitelerin farklı bölümlerinden akademisyenler katılım sağlamıştır" dedi.
5 /
6
Dünya genelinde Hirudinea alt sınıfında yer alan 800’den fazla sülük türü bulunduğu, bunlardan 15’inin tıbbi amaçlarla kullanıldığı belirtildi. Türkiye sularında ise Hirudo verbana ve Hirudo suliki türlerinin yaşadığı kaydedildi. 2014 yılında yürürlüğe giren Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında sülük tedavisinin yalnızca yetkili merkezlerde ve belirli kurallar çerçevesinde uygulanabildiği ifade edildi. Resmî verilere göre, tıbbi sülük avcılığı kota ile sınırlandırılırken, yetiştiricilik faaliyetleri bakanlık onayıyla yürütülüyor.
6 /
6
