Antalya’nın Belek sahilinde deniz kaplumbağalarını koruma çalışmaları yürüten Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD), sıra dışı bir caretta caretta ile karşılaştı. Yumurtlamak için sahile çıkan kaplumbağanın arka yüzgeçlerinden birinin bulunmadığı fark edildi. DOA adı verilen deniz kaplumbağası üzerinde yapılan veteriner hekim muayeneleri ve röntgen incelemeleri, yüzgecin sonradan kaybedilmediğini ortaya koydu. İncelemelerde, yüzgecin gelişim sürecinde hiç oluşmadığı belirlendi.
Doğuştan Yüzgeci Gelişmeyen Caretta Caretta
EKAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, literatürde sonradan uzuv kaybeden deniz kaplumbağalarına ilişkin örnekler bulunduğunu ancak doğuştan bir uzvu gelişmemiş, yani amelik bir deniz kaplumbağasına ilişkin kayıtlı başka bir yayına rastlanmadığını belirtti. Röntgen görüntülerinde yüzgecin bağlanacağı bölgenin dahi gelişmediğinin görüldüğünü aktaran Candan, DOA'nın hayatta kalmasının son derece dikkat çekici olduğunu söyledi. Caretta carettaların yuvalarından çıkarken arka yüzgeçlerini kullandığını hatırlatan Candan, DOA'nın sahile nasıl ulaştığının ve yıllardır yumurtlamak için nasıl kıyıya çıktığının başlı başına bir yaşam mücadelesi olduğunu ifade etti.
Yuva Kazmakta Zorlandı, Yumurtaları Koruma Altına Alındı
EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, DOA'yı ilk kez kumsalda yuva açmaya çalışırken fark ettiklerini belirtti. Normal şartlarda caretta carettaların iki arka uzvunu kullanarak yaklaşık 50 santimetre derinliğinde yuva kazabildiğini anlatan Canbolat, DOA'nın tek yüzgeciyle yalnızca 10-15 santimetre derinliğe ulaşabildiğini söyledi. Bu nedenle kaplumbağanın yumurtalarını yeterli derinliğe gömemeden yüzeye yakın bir noktaya bırakmak zorunda kaldığını aktaran Canbolat, ekiplerin yumurtaları korumak amacıyla uygun derinlikte hazırlanan başka bir yuvaya taşıdığını kaydetti.
DOA'nın Yolculuğu Uydu Cihazıyla Takip Edildi
DOA'nın yaklaşık 20 yıllık yaşam ve hayatta kalma mücadelesini öğrenen ekipler, kaplumbağanın hareketlerini incelemek amacıyla uydu takip cihazı takmaya karar verdi. Belek'teki turizm tesislerinin desteğiyle temmuz ayında denize bırakılan DOA'nın rotası, uydu üzerinden takip edilmeye başlandı. 25 Temmuz'da Belek'ten denize salınan caretta carettanın hareketleri, uydu takip haritasına yansıdı. Veriler, DOA'nın Kıbrıs'ın güneyinden geçerek Doğu Akdeniz'e yöneldiğini ve Lübnan kıyılarına ulaştığını gösterdi.
Belek'ten Lübnan'a 541 Kilometrelik Yolculuk
Uydu verilerine göre DOA, Belek'e kuş uçuşu 541 kilometre uzaklıktaki Lübnan kıyılarına kadar ulaştı. Kaplumbağanın göç hareketleri, kışlama alanları ve günlük aktivitelerine ilişkin veriler, normal bireylerle karşılaştırmalı olarak inceleniyor. Bilim insanları, DOA'nın hareketlerini takip ederek doğuştan bir yüzgeci gelişmemiş deniz kaplumbağasının yaşam mücadelesine ilişkin önemli veriler elde etmeyi amaçlıyor. Belek'te başlayan ve Lübnan kıyılarına kadar uzanan bu yolculuk, deniz kaplumbağalarının yaşamına ilişkin bilimsel araştırmalara farklı bir örnek olarak sunuyor.
