Alanya’da yaşayan Mehmet Özata’nın balon balığına yönelik çalışmaları 2018 yılında Mersin’in Anamur ilçesinde yaşanan ve bir kız çocuğunun balon balığı tarafından ısırılmasıyla gündeme gelen olayın ardından başladı. Zehirli ve istilacı bir tür olan balon balığının nasıl değerlendirilebileceği üzerine araştırmalar yapan Özata, balığın derisinden çanta, anahtarlık ve telefon kılıfı gibi çeşitli ürünler üretmeye başladı.
İddiaya göre, bir süre sonra kendisini Kanada’da bir üniversitede görevli öğretim üyesi olarak tanıtan ve Aylin ismini kullanan bir kadın, Özata ile iletişime geçti. Söz konusu kişinin, çalışmayı yalnızca akademik amaçlarla incelemek istediğini belirterek proje detayları ve laboratuvar sonuçlarını talep ettiği ileri sürüldü. Özata, iyi niyetle hareket ederek elindeki ürünleri ve bilimsel verileri paylaştığını ifade etti.
Projenin akademik sınırların dışına çıkılarak ticari faaliyete dönüştürüldüğünü öğrendiğini söyleyen Özata, hukuki süreci başlattıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:“Balon balığına ilgim 2018'de Anamur'da bir kız çocuğunu ısırmasıyla başladı. Sürekli araştırarak balon balığından ne yapılabilir diye. Derisini tabaklanabileceğini, derisinin şişmesinden dolayı kendisinden 7-8 kat büyüklüğünden dolayı sağlam bir derisi olduğunu öğrendim. Bu durumu Enstitü ile görüştüğümüzde beraber Bayoma projesinde bulunduk. Bununla birlikte ürün çalışmalarımız oldu. Hem deriyi tabakladık. Hem ise deriyi ürünlere dönüştürdük. Bunları yaparken farklı deri renkleri ile yaptık. Kanada'da bir üniversitede öğretim görevlisi olduğu söyleyen ve telefon numaramın ise bakanlıktan alındığını bildiren Aylin isimli bir kadın ulaştı. Aylin Hanım akademik olarak irtibat kurdu bizimle. Daha sonra kendi ticaretini yapmaya başladı. Durdurmaya yönelik mahkemeye başvurduk. Mahkeme sürecimiz hala devam ediyor. 2 dava sürdü. Çalışmalar bir sonraki davaya kaldı. Tamamen bağlantı kurduğunda akademik olarak bağlantı kurdu. Bizden numune istediğinde de akademik çalışmalar için kullanacağını söyledi. Bizde iyi niyetine güvenerekten elimizdeki ürünleri ve laboratuvar sonuçlarını paylaştık. Laboratuvar sonuçlarının iyi olduğunu görünce bunu ticari olarak yapmaya başladı. Bizde bunu mahkeme kararı ile durdurmaya çalıştık. Mahkeme süreci halan devam ediyor.”
Balon balığının ekosistem açısından ciddi tehdit oluşturduğunu vurgulayan Özata, projelerinin temel amacının çevresel zararı ekonomik değere dönüştürmek olduğunu belirtti. Balon balığı derisinin işlenmesiyle ortaya çıkan ürünlere dikkat çeken Özata, şunları söyledi:“Balon balığı Kızıldeniz'den Akdeniz'e gelmiş bir bir balık, zararlı bir tür. Zarardan faydaya dönüştürebilmek adına projemizi yapıyoruz. Bunun içinde birçok çalışmalarımız oldu. Doğal ve özel yöntemlerle tabaklıyoruz. Hem güzel renkler hem ise güzel ürünler ortaya çıkıyor”
Mehmet Özata, projesinin izinsiz biçimde kullanılmasının önüne geçmek amacıyla açtıkları davalarda yürütmenin durdurulmasını talep ettiklerini belirtirken, mahkeme sürecinin halen devam ettiğini ve kararın bir sonraki duruşmada netleşmesini beklediklerini kaydetti.