Tarımın başkenti Antalya’da üretici bir süredir tarım girdi maliyetlerinin artmasından şikayetçi iken tüketici ise sofrasına daha pahalı gelen gıda ürünlerinden şikayetçi. Artan enflasyonla birlikte hem üretici hem de tüketicinin büyük mağduriyeti devam ederken üretici tarımsal desteklemenin oranın düşmesinden dertli.
Ziraat Yüksek Mühendisi Gazi Kutlu’nun hazırladığı grafiğe göre Merkezi Yönetim Bütçe Giderleri İçinde Tarımsal Desteklemelerin Payı 2002 yılında yüzde 1.6, 2003’te yüzde 2, 2004’te yüzde 2, 2005’te yüzde 2.3, 2006’da yüzde 2.7, 2007’de yüzde 2.7, 2008’de yüzde 2.6, 2009’da yüzde 1.7, 2010’da yüzde 2, 2011’de yüzde 2.2, 2012’de yüzde 2.1, 2013’te yüzde 2.1, 2014’te yüzde 2, 2015’te yüzde 2, 2016’da yüzde 2, 2017’de yüzde 1.9, 2018’de yüzde 1.8, 2019’da yüzde 1.7, 2020’de yüzde 1.6, 2021’de yüzde 1.5, 2022’de yüzde 1.3, 2023’te yüzde 1, 2024’te yüzde 0.8 olarak belirtildi. 2025 yılı için yapılan hesaplamaya göre 2024’te yüzde 0,8 olan oranın 2025 yılı için yüzde 0,92’ye yükseleceği öngörülmekte.
Destek Programı 135 Milyar TL Ayrıldı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamasına göre 2025’te Merkezi Yönetim Bütçesinin 14 trilyon 731 milyar TL olarak açıklamasının ardından Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesi kapsamında çiftçi destek programlarına 135 milyar TL kaynak ayrıldığı belirtildi. Ayrılan 135 milyar TL kaynak 2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçesinin yüzde 0.92’sine tekabül ediyor. 2024 yılına göre ayrılan kaynağın artış yaşandığı görülürken, geçmiş yıllara göre büyük bir düşüş gözüküyor. Tarıma ayrılan bütçeyle ilgili ise Cumhurbaşkanlığı Stratejik Bütçe Başkanlığı’nın yayınladığı Vatandaşın Bütçe Rehberine göre ise 2024 yılında tarıma ayrılan 520,3 milyar TL’lik kaynağın yüzde 35,6 arttırılarak 705,6 milyar TL’ye çıkarıldığı ifade edildi. Yayınlanan rehbere göre, “Tarımsal Destek Programları için 135 milyar lira, Tarım Sektörü Yatırım Ödenekleri için 166,3 milyar lira, Tarımsal Kredi Sübvansiyonu, Müdahale Alımları, Tarımsal KİT’lerin Finansmanı ve İhracat destekleri için 204,6 milyar lira kaynak ayrılmıştır. Ayrıca vergi harcamaları kapsamında yem, gübre ve diğer girdi maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 2025 yılında vergi harcaması tutarının 199,8 milyar lira olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Böylece tarım harcamalarının GSYH’ye oranı toplam yüzde 1,15 olmaktadır” denildi.
