DİSK-AR’ın Şubat 2025 İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu yayımlandı. Rapora göre, geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 260 bine ulaşarak pandemi öncesine kıyasla 3,9 milyon kişi arttı. 2025 Ocak ayında geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 28,1 olarak hesaplandı. TÜİK’in 2025 Ocak ayına ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları, dar tanımlı işsiz sayısının 3 milyon 2 bin kişi olduğunu ortaya koyarken, geniş tanımlı işsizliğin ise 11 milyon 260 bine ulaştığını gösterdi. Raporda, çalışmaya hazır olup iş aramayan ümitsiz işsizlerin sayısının son bir yılda 860 bin kişi arttığı ve zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısının 3,7 milyona yükseldiği belirtildi. Kadın işsizlik oranlarının erkeklere kıyasla daha yüksek seyrettiğine vurgu yapılan raporda, geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 37,5’e ulaştığı ifade edildi.
İşsizlik Rakamları Endişe Verici
DİSK-AR’ın, TÜİK verilerinden hareketle yaptığı hesaplamaya göre, geniş tanımlı işsiz sayısı 2020 yılında 7 milyon 343 bin iken, 2024’te 10 milyon 169 bine, 2025’te ise 11 milyon 260 bine yükseldi. Özellikle pandemi öncesi Ocak 2020’de dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 13 seviyesindeyken, Ocak 2025’te yüzde 8,4’e gerilemesine rağmen, geniş tanımlı işsizlik oranı aynı dönemde yüzde 21,4’ten yüzde 28,1’e yükseldi. Son bir yılda geniş tanımlı işsiz sayısının 1 milyon 91 bin kişi arttığı tespit edildi. Dar tanımlı işsizlik rakamları gerilese de, geniş tanımlı işsizliğin sürekli artış göstermesi dikkat çekti.
Eksik İstihdam ve Ümitsiz İşsizler Artıyor
Raporda, geniş tanımlı işsizlikteki artışın nedenleri arasında zamana bağlı eksik istihdam ve ümitsiz işsizlerin çoğalması gösterildi. Haftalık 40 saatten daha az çalışan ve daha fazla çalışmak isteyen kişileri kapsayan zamana bağlı eksik istihdamın son bir yılda 445 bin kişi artarak 3,7 milyona ulaştığı belirtildi. Potansiyel işgücü sayısı ise son bir yılda 860 bin kişi artarak 4,6 milyona yükseldi. Bu kişiler, iş aramayı bırakmalarına rağmen çalışmaya hazır olan ancak çeşitli sebeplerle iş bulma umudunu kaybedenlerden oluşuyor.
Kadın İşsizliği Daha Yüksek
- Rapora göre, kadın işsizlik oranları tüm işsizlik türlerinde erkeklerden daha yüksek.
- Ocak 2025’te geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 37,5 olarak ölçülerek en yüksek işsizlik kategorisi oldu.
- Genç kadın işsizliği yüzde 22,7 ile üçüncü sırada yer aldı.
- Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4 iken, geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,1 olarak hesaplandı.
İşsizlik Ödeneğinden Yararlanma Oranı Düşük
Raporda, işsizlerin büyük bir kısmının işsizlik ödeneğinden faydalanamadığı da vurgulandı. Her 10 işsizden yalnızca 2’sinin işsizlik ödeneği alabildiği belirtilirken, kayıt dışı çalışma, sigortalı çalışmada yeterli prim gününe ulaşamama gibi nedenlerle çoğu kişinin işsizlik sigortasından yararlanamadığı ifade edildi.
Dar ve Geniş Tanımlı İşsizlik Arasındaki Fark Açılıyor
- TÜİK’in Ocak 2025 HİA verilerine göre, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark giderek açılıyor.
- Dar tanımlı işsizlik yüzde 8,4 olarak açıklanırken, geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,1’e ulaştı.
