Cenevre'de tarifeler konusunda uzlaşma sağlanmasına rağmen, Çin ile ABD arasındaki ticari gerilim yeniden alevlendi. Çin, ABD’nin yeni ekonomik kısıtlamalarla anlaşmaları ihlal ettiğini belirterek sert tepki gösterdi.
Çin: ABD Uzlaşmayı İhlal Ediyor
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD'nin son dönemde aldığı ekonomik önlemlerin Cenevre’deki tarifeler anlaşmasına aykırı olduğunu duyurdu. Özellikle yapay zeka çiplerine yönelik ihracat kısıtlamaları, çip tasarım yazılımlarının satışının durdurulması ve bazı Çinli öğrencilerin vizelerinin iptal edilmesi gibi adımlar, Çin yönetimi tarafından tepkiyle karşılandı.
Açıklamada, 17 Ocak'taki Biden–Şi görüşmesine atıf yapılarak, alınan bu kararların iki liderin mutabakatını da ihlal ettiği savunuldu.
"Tek Taraflı Sürtüşmeler Artıyor"
Çin’in açıklamasında, “ABD tek taraflı adımlarla ekonomik sürtüşmeleri kışkırtıyor, ikili ilişkilerdeki belirsizlik ve istikrarsızlığı artırıyor” ifadeleri yer aldı. Çin tarafı, kendisinin tarifeleri düşürdüğünü ve tarife dışı engelleri kaldırdığını belirterek, uzlaşmaya uyduğunu vurguladı.
Washington’a hatalarından dönme çağrısı yapılan açıklamada, “ABD eğer bu tutumunu sürdürürse, Çin meşru haklarını savunmak için kararlı adımlar atacaktır” denildi.
Tarife Savaşı Nasıl Başladı?
ABD ile Çin arasındaki tarife restleşmesi, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 Nisan’da Çin dâhil bazı ülkelere ek gümrük vergileri açıklamasıyla başladı. Çin’in misillemesiyle birlikte iki ülke karşılıklı olarak vergi oranlarını artırdı.
ABD, Çin mallarına uyguladığı gümrük vergisini %145'e çıkarırken, Çin de ABD ürünlerine %125 tarife uygulamaya başladı. Diğer ülkelere yönelik tarifeler ertelense de Çin'e olanlar yürürlüğe girdi.
Cenevre'de 90 Günlük Uzlaşma Sağlanmıştı
Ticari tansiyonun düşürülmesi için 10-11 Mayıs’ta Cenevre’de yapılan görüşmelerde taraflar, karşılıklı tarifelerin 90 gün süreyle azaltılması konusunda uzlaşmaya varmıştı. Buna göre ABD, Çin ürünlerine uyguladığı vergileri %145’ten %30’a, Çin ise ABD ürünlerine uyguladığı tarifeyi %125’ten %10’a çekmişti.
Ancak Trump’ın 30 Mayıs’ta yaptığı açıklamayla bu uzlaşma zedelenmiş oldu. Trump, Çin’i anlaşmayı ihlal etmekle suçladı ve Şi Cinping ile durumu ele alacağını belirtti.
Gerilim Yeniden Tırmanıyor
Taraflar arasında yaşanan bu yeni gerilim, sadece ekonomik ilişkileri değil, jeopolitik dengeyi de etkiliyor. Çin'in kararlı çıkışı ve ABD'nin yeni yaptırım tehditleri, küresel ticaret piyasasında yeni bir belirsizlik dalgası yaratmış durumda.
