Doğa dünyası, canlıların hayatta kalmak için geliştirdiği inanılmaz stratejilerle doluyken, bu stratejilerden en sıra dışı olanı hiç şüphesiz yengeçlerin kendi kollarını veya kıskaçlarını bile isteye koparmalarıdır. Dışarıdan bakıldığında büyük bir zarar gibi görünen bu davranışın arkasında kusursuz bir hayatta kalma mühendisliği yatıyor. Bilim dünyasında ototomi yani kendi kendini ampute etme adıyla bilinen bu durum, yengeçlerin bilinçli olarak gerçekleştirdiği bir savunma mekanizmasıdır. Yengeçler bu yönteme temel olarak avcılardan kaçış ve hasarlı uzuvlardan kurtulma sebepleriyle başvuruyor; örneğin bir ahtapot veya büyük bir balık yengecin kıskacını yakaladığında, canlı tüm vücudunun yem olmasını engellemek için o uzvunu saniyeler içinde feda ederek hızla kaçabiliyor.
Kusursuz Biyolojik Mekanizma
İnsanlar için bir uzvun kopması ölümcül bir kanama ve büyük bir acı anlamına gelirken, yengeçlerde bu süreç tamamen farklı bir işleyişe sahip bulunuyor. Yengeçlerin bacaklarının gövdeyle birleştiği noktada özel bir kırılma hattı yer alıyor ve tehlike anında sinir sistemi uyarırılarak bu hattaki kaslar aniden kasılıyor. Böylece kol, adeta bir eklem yerinden vidanın sökülmesi gibi temiz bir şekilde ayrılıyor. En büyüleyici kısım ise kol koptuğu an oradaki özel doku valflerinin hemen kapanması oluyor; bu sayede yengeç neredeyse hiç kan kaybetmiyor ve yara dış etkenlere karşı anında mühürleniyor.
Rejenerasyon İle Gelen Yeni Başlangıç
Yengeçlerin kendi kolunu koparması hikayenin sonu değil, aksine yepyeni bir başlangıç niteliği taşıyor çünkü yengeçler kopan uzuvlarını yeniden büyütebilme yeteneğine yani rejenerasyona sahip canlılar arasında yer alıyor. Kopan bölgede öncelikle küçük bir tomurcuk oluşuyor ve yengeç kabuk atma süreçlerinde bu tomurcuğu yavaş yavaş büyütüyor. Birkaç kabuk değişimi sonrasında ise yengeç, tamamen eski işlevine sahip, yepyeni ve güçlü bir kıskaca yeniden kavuşuyor. Doğanın bu benzersiz savunma mekanizması, yengeçlerin milyonlarca yıldır denizlerde başarıyla hayatta kalmasının en büyük kanıtını oluşturuyor.
