Dünya Turizm Örgütü tarafından '2024 Dünyanın En İyi Turizm Köyü' seçilen Antalya’nın İbradı ilçesi Ormana'da, 2014 yılında hazırlanan Koruma Amaçlı İmar Planı'nda hatalı olarak kamusal alanda gösterilip, planda 'pazar yeri', 'ibadethane', 'karakol' olarak geçen 200-300 yıllık düğmeli evler için yıkım kararı alındığı iddiasına ilişkin, Mimarlar Odası Antalya Şubesi’nden tepki geldi. Odadan yapılan açıklamada, 1996 yılında üniversitelerin mimarlık bölümlerince, başta tarihi evler olmak üzere, tespiti rölöve çalışmaları yapıldığı ancak bu varlıkların belgelenmesi tescili ile ilgili hiçbir çalışma yapılmadığına dikkat çekildi.
Mimarlar Odası Antalya Şubesince çalışmaların elde edilebilmesi için üniversitelere yapılan girişimlerden de sonuç alınamadığı belirtilerek, “Bu durum üzerine 1996 yılında havzada şubemizce yetkilendirilen üyemiz Mimar Nuran Esengil öncülüğünde o tarihteki zor koşullara karşın tespit ve rölöve çalışmaları yapılmak üzere mimarlık öğrencileri ile yaz okulu gerçekleştirildi. Yaz okulu 1997 yılında tekrarlandı. Daha sonra Çevre Ve Kültür Değerlerini Koruma Ve Tanıtma Vakfı(ÇEKÜL) Mimarlar Odasının yanında çalışmalara katılarak önemli katkılar koydu. Bu havzadaki çalışmalar birlikte yürütülmüş ve süreçte çeşitli bakanlıklar çalışmalara katkı koydu. Akdeniz Üniversitesi de çalışmalara katılarak arkeolojik eserlerin tespiti konusunda destek verdi. O tarihteki Akseki Kaymakam Vekili Mehmet Soylu’nun insanüstü gayretleri ile havzada onlarca tarihi evin kültürel değerin ilk tespit çalışmaları gerçekleştirildi. Daha sonra o dönemin Koruma Kurulu Bölge Müdürü ve kurul raportörleri ve emekçilerinin çalışmalarıyla onlarca evin prosedüre uygun yeniden tespitleri yapılmış ve bu değerlerin büyük bölümü Koruma Kurulunca kentsel ve arkeolojik sit sınırları da belirlenerek tescillendi” denildi.
“KORUMA MAÇLI PLAN 2014’DE KABUL EDİLDİ”
Bugün düğmeli evlerden söz edilebilmesinin ve yapıların ayakta kalmasının o dönem yapılan çalışmalara borçlu olduğu belirtilen açıklamada, ardından Kültür ve Turizm Bakanlığının devreye girmesiyle doğal ve kültürel değerlerin korunarak planlanmasının yanında, geleceğe aktarılması, bölge halkının kültür ve doğa turizminin gelirlerinden faydalanması amacıyla, odanın da desteğiyle alana yönelik koruma amaçlı imar planının 2014 yılında onaylandığı aktarıldı.
“BELEDİYE KARAR VEREMEZ”
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi: “ Gerek kentsel sit sınırları içerisinde dokuyu tamamlayan düğmeli evler diye kamuoyunda bilinen kültür varlığı yapıların tespitinde eksiklikler bulunduğu ve sit alanı sınırlarının genişletilmesi planlama çalışmalarına ormana üzüm bağlarının dahil edilerek ekonomik katının artırılması gibi eksiklerin giderilmesi amacıyla, koruma planı revizyon çalışmasının gerekli olduğu odamızca da saptandı ve ilgili yerlere de iletildi. Bu husus bakanlıkça da benimsenerek koruma amaçlı imar planı revizyon çalışmalarına başlandığı, ancak henüz sonuçlandırılamadığı biliniyor. Hal böyleyken Dünya Turizm Köyü de ilan edilen Ormana’da münferit olarak bugüne kadar yapılan faaliyetleri olumsuz etkileyen, böylesi önemli bir kültür alanında geri dönülmesi mümkün olmayan yıkımların, bu aşamada yapılmasını doğru bulmadığımızı, diğer yandan hangi evin tarihi ve kültürel değer taşıdığına belediye karar veremez. Akseki havzasında düğmeli olmasa da önemli sayıda tescilli ev bulunduğunu da anımsatıyoruz. İvedilikle revize planın katılımcı bilimsel kriterlerle ele alınarak tamamlanmasını istiyoruz.”
