Antalya Kepez’de bulunan tarihi Pil Fabrikası ve geniş arazisi, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde belediye yönetiminin değişmesinin ardından Kepez Belediyesi’nin elinden alınmasıyla gündemde.
AKP’li eski başkan Hakan Tütüncü döneminde Ankara temaslarıyla belediyeye tahsis edilen dev yerleşke, CHP’li Mesut Kocagöz’ün göreve gelmesinin ardından Makine ve Kimya Endüstrisi'nin (MKE) talebi üzerine yeniden merkezi yönetime geçti. MKE, alanın tapu devrini isterken Kepez Belediyesi yürütmeyi durdurma davası açtı. Ancak mahkeme ilk aşamada belediyenin talebini reddetti. Yargı süreci sürüyor ancak şu an için Pil Fabrikası’nın MKE’ye devri fiilen başladı.
Belediyenin son bir yılda alana yaptığı milyonlarca liralık yatırımın boşa gitme riski, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz tarafından verilen bilgilere göre alan, yaşlılara ve engellilere yönelik projelerin de içinde bulunduğu çok sayıda yatırımın merkezindeydi.
Tütüncü Övgüyle Duyurmuştu
Pil Fabrikası’nın belediyeye tahsisi, AKP’li eski başkan Hakan Tütüncü’nün 2024 öncesinde yürüttüğü yoğun Ankara trafiğinin sonucunda sağlanmıştı. 132 bin metrekarelik alan, DokumaPark modeliyle kültür, eğitim, spor ve yeşil alan projeleri için planlanmış; binaların müze, galeri, bilim merkezi ve kütüphane olarak işlevlendirilmesi kararlaştırılmıştı. Yine aynı dönemde açılan Kıbrıs Anı Evi için Tütüncü, “1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin pil ve batarya ihtiyacını karşılayan eski MKE Antalya Pil Fabrikası yerleşkesinde ‘KKTC Anı Evi’ kuruyoruz. Kent müzeleri bellek mekânlarıdır. Bu nedenle anı evi önemli bir eser olacak” ifadelerini kullanmıştı.
Milyonlarca Liralık Yatırım Boşa mı Gidecek?
Bu kapsamda en somut adımlardan biri, fabrikanın lokal binasının 22. Kepez Kütüphanesi’ne dönüştürülmesi oldu. Kütüphaneye de Türkiye’nin eski başbakanlarından Necmettin Erbakan’ın ismi verilmişti. İhale tamamlanmasıyla 870 metrekarelik alanda yapılan restorasyonla açılışı yapılmıştı. Belediye yetkilileri, tahsisin kaldırılmasıyla birlikte bu yatırımların akıbetinin belirsizleştiğini, milyonlarca liralık dönüşüm çalışmasının heba olduğunu vurguluyor.
50 Yıl Sonra Kültürel Yaşama Geri Dönmüştü
MKE’nin alanı geri istemesi, Pil Fabrikası’nın 50 yıl sonra ilk kez büyük bir kültürel organizasyona ev sahipliği yaptığı döneme denk geldi. Uluslararası Antalya Mimarlık Bienali (IABA 2025), bu yıl ana merkezini Pil Fabrikası olarak belirlemişti. Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz, Bienal alanını gezdikten sonra yaptığı açıklamada, “Bugün burayı gezdikten sonra daha da çok gurur duydum… Uluslararası bir buluşmanın Kepez’de, kentin endüstri mirası Pil Fabrikası’nda gerçekleştiriliyor olması bizim için ayrı bir gurur kaynağı” ifadelerini kullanmıştı.
Bienal; deneysel mimarlık işlerinden, açık çağrı seçkilerine, sergilerden dijital enstalasyonlara kadar geniş bir içerikle fabrikanın kültürel potansiyelini yeniden görünür kılmıştı.
Kıbrıs Anı Evi Tahliye Sürecinde
Gelişmeler yalnızca kültürel projeleri değil, tarihi ve milli hafızaya ilişkin yatırımları da etkiliyor. Pil Fabrikası yerleşkesinde bulunan Kıbrıs Anı Evi, tahsisin kaldırılmasından en çok etkilenen alanlardan biri. Daha önce 3 Mart 2024’te, Hakan Tütüncü ve dönemin KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar tarafından açılışı yapılan Anı Evi, 31 Mart seçimlerinden sonra Mesut Kocagöz tarafından 21 Temmuz 2024’te ziyaretçilerine açılmıştı. Açılışın Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 50. yıl dönümüne denk gelmesi ayrı bir anlam taşımıştı. KKTC’nin 42. kuruluş yıldönümünün kutlandığı günlerde tahsisin kaldırılması, Anı Evi’nin geleceğini de belirsizliğe sürükledi.
KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar Kıbrıs Türk Evi'ni Açtı
MKE’nin Alan Tasarrufu Belirsizliği Sürüyor
MKE’nin yerleşkeyi geri aldıktan sonra hangi amaçla kullanacağı konusu ise hâlâ belirsiz. Geçmiş yıllarda bölgenin TOKİ projelerine açılacağı iddiaları kamuoyunda tepki toplamıştı. Yine aynı dönemde millet bahçesi olarak değerlendirileceğine yönelik de açıklamalar yapılmıştı. Bugün benzer bir plan olup olmadığı bilinmiyor.
Belediye, hukuki süreci sürdürmeye hazırlanırken, vatandaşlar Pil Fabrikası’nın bir kez daha kamuya açık kültürel bir alan mı, yoksa kapalı bir idari tesis mi olacağı sorusuna yanıt arıyor.
Ne Olmuştu?
1970’lerde kurulan Pil Fabrikası, 1998’de üretimi durdurdu. Yıllarca atıl kaldıktan sonra Hakan Tütüncü döneminde Kepez Belediyesi’ne tahsis edildi. Yerleşkede kütüphane, anı evi, kültür ve sosyal yaşam projeleri başlatıldı. 50 yıl sonra ilk kez Uluslararası Mimarlık Bienali burada düzenlendi. 31 Mart seçimlerinden sonra MKE, tapu devrini talep etti. Kepez Belediyesi’nin yürütmeyi durdurma talebi reddedilirken süreç devam ediyor.
Antalya Mimarlık Bienali 8 Yıl Sonra “Arada” Temasıyla Kapılarını Açtı
