Geçtiğimiz günlerde İstanbul’da yaşanan en büyüğü 6,2 olan depremler ile birlikte bina güvenliği konusu yeniden tartışma haline geldi. İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Antalya Şube Başkanı Mehmet Soner Akdoğan, 11 ili etkileyen 6 Şubat depremlerini işaret ederek, inşaat mühendisi ve mimarların yaşadığı sorunlardan bahsetti. Başkan Akdoğan, binaların yıllarca denetimsiz ve kontrolsüz kaldığını belirtti. Başkan Akdoğan, binaların çürüdüğünü ve bina sahiplerinin binalarını kontrol ettirmediği için yıkım yaşanabildiğini ve yıkım sonrası bu gibi durumlar tespit edilemediğinden tüm suçu mimar ve mühendislerin günah keçisi ilan edilmesini kabul etmediklerini ifade etti. Akdoğan, binaların periyodik kontrol şartı getirilmesi gerektiğini belirtti.
"Denetim Mekanizması Yok"
Başkan Mehmet Soner Akdoğan, “Depremde yıkılan yapılar bakımsız, üzerinden 4-5 kez yönetmeliğin değiştiği ruhsatsız izinsiz tadilatların yapıldığı, kullanım amaçlarının değiştirildiği, rutubetten, korozyondan donatıların zarara uğradığı, taşıyıcı sistemlere yeni tesisatlar eklendiği görülebiliyor. Depremde bu binalar yıkıldığında bunların tespiti yapılamıyor. Depremden sonra ise kağıt üzerinden kaybolmayan isimler yargılanıyor. Biz İMO olarak itiraz ettiğimiz nokta bu. 7’0li yıllardan sonra bu yapıya onlarca kez iskan vermiş yerel yönetim bu binaları hiç kontrol edilmemiş. Kullanım amacı değişiklikleri olmuş binanın müellifine haber verilmemiş, bina periyodik olarak kontrol edilmemiş, merkezi idare olarak yapıları kontrol edip denetlememişsin kamu vicdanını rahatlatmak için burada bir günah keçisi aranıyor ama bu mimar, mühendis değildir” dedi.
"Sorumluluk Üzerinden Atılamaz"
Başkan Akdoğan, “Merkezi yönetim defalarca imar barışı çıkardı. ‘Yapının güvenliği ile alakalı tüm sorumluluk yapı sahibindedir’ deniliyor. Anayasa Mahkemesi bunu 3 Aralık 2024 tarihli ‘Devlet, vatandaşın güvenliğini sağlamak zorundadır’ dedi. Böyle bir şey yok. Sorumluluk üzerinden atılamaz. Bu anlamda herkes kendi üzerine düşen sorumluluğu alması lazım. Biz inşaat mühendisleri olarak sorumluluktan kaçmıyoruz. Bir suçumuz varsa biz bunla yüzleşebiliriz. Burada tek günah keçisi olarak inşaat mühendislerinin ilan edilmesi kamu vicdanını da yaralar. Binaya bakmayan, binasıyla ilgili gerekli tedbirleri almayan yapı sahibinin hiçbir suçu yok, Periyodik olarak kontrol edilmesi gereken binalarla ilgili yasal düzenlemeleri yapmayan yöneticilerin hiçbir suçu yok, tadilatlar veya diğer plan değişikliklerinde gerekli kontrolleri yapmayan yerel yönetimlerin hiçbir suçu yok, tek suç mimar ve mühendisin mi? Denetim her konunun temelidir. Denetim ne kadar doğru yapılırsa yapılarda o derece güvenli olur. Bugün binalardaki asansörlerin periyodik kontrolleri oluyorsa, 5 kişinin bindiği arabanın muayenesi oluyorsa içinde 50-100 kişi yaşayan binalarında periyodik kontrolleri olmalı” dedi.
