Antalya’nın Muratpaşa ilçesindeki Güzeloba Mahallesi’nde bulunan Yamansaz Doğal Sit Alanı, yeni imar planı değişiklikleriyle yeniden gündeme geldi. Yamansaz Doğal Sit Alanı’nın “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” sınırları içerisinde kalan bölümü için hazırlanan 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5.000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı değişiklikleri Bakanlık tarafından onaylandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 5 Ekim 2026 tarihli ve 16917694 sayılı oluru ile onaylanan planlar, 14 Ekim 2026 tarihinde Tabiat Varlıklarını Koruma Şube Müdürlüğü’ne ulaştı. Ardından plan paftaları ve açıklama raporu bir aylık süreyle askıya çıkarıldı. Korunması gereken doğal alanlardan biri olan Yamansaz'da yeni plan kararlarının hangi kullanım koşullarını getirdiği ise tartışmaların odağına yerleşti.
EMSAL 0,60 7 KATA KADAR YAPILAŞMA
Askıya çıkarılan plan hükümlerinde genel emsal oranı 0,60 olarak belirlendi. Konut ve ticaret alanlarında genel kat sınırı 2 kat olarak düzenlenirken, belirli büyüklükteki parseller için 4 kata kadar yapılaşma koşulu getirildi. Buna göre 4 bin metrekare ve üzerindeki konut parsellerinde, bin metrekare ve üzerindeki konut dışı kullanım parsellerinde ve konut kullanımının bulunmadığı belirli karma kullanım alanlarında 4 kata kadar yapılaşma mümkün hale geliyor. Planlarda turizm, ticaret ve konut fonksiyonlarını bir arada barındıran alanlara da yer verildi. Bu alanlarda konut kullanımının toplam emsalin yüzde 50’sini aşamayacağı belirtildi. Sulak alanın doğal yapısı ve ekolojik bütünlüğü açısından hassasiyet taşıyan bölgede bu kullanım kararlarının nasıl uygulanacağı merak konusu oldu.
SULAK ALANDA 7 KAT ENDİŞESİ
Planlara yönelik en önemli eleştirilerden birini yapı yüksekliği oluşturuyor. Askıya çıkan plan hükümlerindeki bodrum, normal kat ve çatı katı koşulları birlikte değerlendirildiğinde bazı yapılarda iki bodrum kat, dört normal kat ve bir çatı katı olmak üzere toplam yedi kata ulaşabilecek yapılaşma tartışılıyor. Sulak alan niteliğindeki bir bölgede bodrum kat yapılması dahi teknik açıdan soru işaretleri oluşturuyor. Özellikle yeraltı su seviyesinin yüksek olabileceği alanlarda kazı, temel, drenaj ve zemin iyileştirme süreçlerinin nasıl yürütüleceği önem taşıyor. Plan hükümlerinde bodrum kat yapılması halinde kazıklı radye temel zorunluluğu getirilmesi de teknik koşulların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
OTEL ALANLARINDA İKİ BODRUM KAT VE EMSAL DIŞI ALANLAR
Planın dikkat çeken düzenlemelerinden biri de otel alanlarına ilişkin hükümler oldu. Buna göre otel alanlarında toprak altında en fazla iki bodrum kat yapılabilecek. Yatak üniteleri dışında kalan havuz, spa, restoran, otopark ve sığınak gibi ortak kullanım alanlarının emsal dışında tutulması öngörüldü. Ayrıca bu ortak kullanım alanlarının bina izdüşümünün dışına çıkarak parsel sınırına kadar uzanabilmesine imkân tanındı. Sulak alan niteliği taşıyan Yamansaz'da bu düzenlemelerin zemin, yeraltı suyu ve doğal yaşam üzerindeki olası etkileri tartışılıyor. Özellikle bodrum katların ve geniş yer altı kullanım alanlarının sulak alan koşullarında nasıl uygulanabileceği uzmanların değerlendirmesini gerektiriyor.
MANAVGAT DEVLET HASTANESİ ÖRNEĞİ YENİDEN GÜNDEMDE
Yamansaz'da öngörülen yapılaşma koşulları, Manavgat Devlet Hastanesi'nin inşaat sürecini de yeniden gündeme getirdi. Manavgat'ta hastane projesinin temeli 3 Mayıs 2023 tarihinde atıldı. Ancak zemin koşullarından kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle inşaat sürecinde ciddi gecikmeler yaşandı. Temel atma töreninin üzerinden üç yılı aşkın süre geçmesine rağmen projenin tamamlanamaması, sulak ve zemin koşulları sorunlu alanlarda yapılaşma kararlarının önemini bir kez daha ortaya koydu.
YAMANSAZ DAHA ÖNCE DE YARGIYA TAŞINMIŞTI
Yamansaz'ın doğal sit statüsü ve koruma sınırlarına ilişkin tartışmalar yeni değil. 7 Mayıs 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Yamansaz’ı ‘kesin korunacak hassas alana’ çeviren Cumhurbaşkanı imzalı kararı Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Peyzaj Mimarları Odası ve Antalya Barosu, bölgenin koruma statüsünün ve sınırlarının yeniden belirlenmesi, koruma alanının daraltılması gerekçesiyle yargı yoluna başvurdu. Danıştay 6. Dairesi’nin 22 Haziran 2022 tarihli yürütmenin durdurulması kararında, Yamansaz'ın sulak alan niteliği, hidrolojik yapısı, bitki ve hayvan türleri ile özellikle kuşların beslenme ve üreme alanlarının yeterince değerlendirilmediğine ilişkin tespitler yer aldı. Kararda, eksik incelemelerin doğal sit alanının korunması açısından telafisi güç zararlar doğurabileceği değerlendirildi. Böylece Yamansaz'ın ekolojik özelliklerinin ve doğal yaşamının planlama kararlarında dikkate alınmasının önemi bir kez daha gündeme geldi.
MESLEK ODALARINDAN YENİ PLANLARA İTİRAZ
Geçmişte Yamansaz'ın korunması için hukuki mücadele yürüten meslek odalarının, yeni imar planlarını da yakından takip ettiği öğrenildi. Sulak alanda öngörülen yapılaşma koşulları, bodrum kat düzenlemeleri ve turizm kullanımlarına ilişkin kararlar yeni bir itiraz sürecini gündeme getirdi. Meslek odalarının askı süresi içerisinde planları inceleyerek itiraz seçeneğini değerlendireceği öğrenilirken, sürecin itirazın dikkate alınmaması halinde yargıya da gitmesi bekleniyor.
