Anayasa Mahkemesi (AYM), eski CHP Antalya Milletvekili Çetin Osman Budak’ın bireysel başvurusu üzerine önemli bir hak ihlali kararına imza attı. AYM, Budak hakkında yayımlanan bir haber sonrası “düzeltme ve cevap hakkının” kullandırılmamasının, anayasal güvence altındaki şeref ve itibarın korunması hakkını ihlal ettiğine karar verdi.
Süreç Nasıl Başladı?
Çetin Osman Budak, 2 Ağustos 2021 tarihinde “Lider Antalya” adlı yerel gazetede yayımlanan “Yüreğimizi yakan yalanlar” başlıklı haber nedeniyle yargı yoluna başvurdu. Budak, söz konusu yayınla ilgili olarak düzeltme ve cevap hakkını kullanmak istediğini belirterek Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliği’ne müracaat etti. Ancak mahkeme, bu talebi reddetti.
Bireysel Başvuru AYM’ye Taşındı
Yerel mahkemenin kararının ardından Budak, anayasanın 17. maddesinde güvence altına alınan şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Dosyayı inceleyen AYM İkinci Bölümü, başvurucuyu haklı buldu.
AYM: Hak İhlali Var
Anayasa Mahkemesi, Budak’ın şeref ve itibarının korunması hakkının ihlal edildiğine hükmederek, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın ilgili yerel mahkemeye gönderilmesine karar verdi. Ayrıca Budak’a 10 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.
Gerekçeli Kararda Dikkat Çeken Tespitler
AYM’nin gerekçeli kararında, haberin içeriğine ilişkin önemli değerlendirmelere yer verildi. Kararda şu ifadeler kullanıldı:
“Somut olaya gelince, başvurucu uyuşmazlık konusu haberde hakkında yanlış intiba uyandırmaya elverişli bir üslup kullanıldığı, Ulualan Yangın Yönetim Merkezi'nde yaşandığı ileri sürülen olayların maddi gerçekten uzak olduğu iddiasındadır. Bu noktada haberin yazarının, başvurucunun alanda sadece üç helikopterin yangın söndürmek için çalışmakta olduğuna ilişkin söyleminin asılsız olduğuna yönelik iddiası olgusal bir meseleye ilişkin olup değer yargısı niteliğinde değildir. Şüphesiz ki Türkiye Cumhuriyeti'nin toplam kaç adet yangın söndürme helikopterine sahip olduğu belli kaynaklardan ulaşılabilir bir veridir. Başvurucu da hakkındaki habere cevaben, aynı anda 126 bölgede yangının olduğu ve 48 helikopterin aktif olarak yangın söndürmede kullanıldığı bir zaman diliminde, bunlardan 33'ünün salt Ulualan'da kullanıldığı bilgisinin doğru olmadığını belirtmektedir. Bu durumda başvurucunun düzeltme ve cevap hakkını kullanmak istemesinin nedeninin kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması nedenine dayandığını söylemek mümkündür.”
“Objektif Ölçüt” Vurgusu
AYM, yerel mahkemenin gerekçesini de eleştirdi. Kararda, Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliği’nin değerlendirmesinde eksiklikler bulunduğu vurgulandı:
“Diğer yandan 3. Sulh Ceza Hakimliğinin gerekçeli kararı yukarıda detaylıca açıklanan üç aşamalı test ışığında incelendiğinde, ilgilinin gerçeğe aykırılık iddiasının objektif ölçülere dayanılarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmekle birlikte mezkür objektif ölçünün ne olduğu, neden başvurucunun olguya ilişkin iddiasının bu objektif ölçüyle bağdaşmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.”
Emsal Nitelikte Karar: AYM, Sert Eleştiriyi Basın Özgürlüğü Saydı
