Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Nisan 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, Tarım-GFE’nin Nisan ayında aylık yüzde 5,61 arttığını belirterek bu oranın endeksin hesaplanmaya başlandığı 2015 yılından bu yana Nisan aylarında görülen en yüksek ikinci artış olduğunu söyledi.
Yıllık bazda ise tarımsal girdi fiyatlarının yüzde 38,97 yükseldiğini belirten Çandır, bu oranın da son 10 yılın en yüksek ikinci seviyesi olduğunu kaydetti.
Gübre ve Enerji Maliyetleri Üreticiyi Zorluyor
Tarım-GFE’nin alt kalemlerini değerlendiren Ali Çandır, özellikle enerji ve gübre fiyatlarındaki yükselişin dikkat çekici boyutlara ulaştığını söyledi. Nisan ayında; Enerji fiyatları aylık yüzde 12,54, Gübre fiyatları aylık yüzde 11,51, Yem fiyatları aylık yüzde 4,52, Tarım ilaçları yüzde 2,14, Tohum fiyatları yüzde 1,71 arttı. Yıllık bazda Gübre fiyatları yüzde 62,77, Enerji fiyatları yüzde 48,44, Yem fiyatları yüzde 37,07, Veteriner hizmetleri yüzde 36,09, Tohum fiyatları yüzde 35,85 arttı.
Çandır, özellikle enerji ve gübre kalemlerinde yaşanan yükselişlerin üretim maliyetlerini ciddi şekilde artırdığına dikkat çekti.
“Üretici Uzun Yıllar Ortalamasına Göre Zarar Ediyor”
TÜİK tarafından açıklanan Nisan ayı Tarım Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 4,26 arttığını hatırlatan Çandır, “Geçmiş 15 yıllık Nisan ayları ortalaması olan yüzde 1,88 ile karşılaştırıldığında ortalama üstü bir artış söz konusu oluyor ama tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 2,19’luk ortalama artışla karşılaştırıldığında üretici kesimin uzun yıllar ortalaması itibariyle aylık göstergelerde ne kadar zararda olduğu kolaylıkla görülebilir” değerlendirmesinde bulundu. Çandır, Tarım-ÜFE’nin yıllık yüzde 42,53 açıklandığını belirtirken, “Geçmiş 15 yıllık Nisan ayları ortalaması olan yüzde 25,38 ile karşılaştırıldığında ortalama üstü bir artış söz konusu oluyor ama tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 32,88’lik ortalama artışıyla karşılaştırıldığında tarımsal faaliyetlerde bulunanların yıllık kayıpları açıkça ortaya çıkmaktadır” dedi.
Gıda Fiyatları Yükselmeye Devam Ediyor
Yurtiçi ve yurtdışı üretici enflasyonları da tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini, yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin Nisan’da aylık yüzde 4,16, yıllık yüzde 35,07 arttığını belirten Ali Çandır, yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin aylık yüzde 3,17 ve yıllık yüzde 28,59 ilan edildiğini kaydetti. Çandır, “Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 2,29 ve yıllık ise yüzde 33,17 artmıştı. Bu durum, Nisan ayında tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun, tarımdan daha düşük seyrettiğini göstermektedir” dedi.
Nisan ayında tüketici enflasyonu yüzde 32,37 olarak açıklanırken, gıda enflasyonu yüzde 34,55 seviyesinde gerçekleşti. İşlenmemiş gıda fiyatları yıllık yüzde 36,21 artarken, yaş meyve ve sebze grubundaki yıllık artış yüzde 47,17’ye ulaştı.
Çandır, üretim maliyetlerindeki yükselişin tüketici fiyatlarına da yansımaya devam ettiğini belirtti.
Küresel Gelişmeler Maliyet Baskısını Artırıyor
Çandır, mart ayından itibaren yaşanan küresel gelişmelerin tarım sektörünü doğrudan etkilediğini söyledi. Özellikle enerji ve gübre fiyatlarında küresel ölçekte yaşanan hareketliliğin Türkiye’deki üreticiler üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Çandır, önümüzdeki dönemde tarımsal girdi kalemlerinde yeni fiyat artışlarının yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Çandır, önemli olanın küresel fiyat artışları karşısında Türkiye’nin rekabet gücünü koruyabilmesi olduğunu vurguladı.
