Antalya'da Tarımın Enerji Maliyeti Arttı Üretici Kaybetti

ATB Başkanı Ali Çandır, eylül ayı tarımsal girdi enflasyonunu değerlendirdi. Enerji maliyetlerindeki yıllık artış yüzde 53,38'e ulaşırken, üretici fiyatlarındaki yükseliş yüzde 12,93'te kaldı.

Antalya'da Tarımın Enerji Maliyeti Arttı Üretici Kaybetti

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, TÜİK'in açıkladığı Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişin üreticiyi zorladığını vurguladı. Eylül ayında Tarım-GFE'nin aylık yüzde 3,78 arttığını belirten Çandır, bu oranın 2015 yılından itibaren ölçülen eylül ayları ortalamasının yaklaşık iki katına ulaştığını söyledi. Endeksin yıllık artışının ise yüzde 32,36 olarak açıklandığını hatırlatan Çandır, bu oranın son 10 yılın eylül ayları ortalaması olan yüzde 34,25'in altında kaldığını ifade etti. Çandır, eylül ayındaki aylık artışın son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti. Yıllık artışın ise son altı yılın eylül ayları arasında dördüncü sırada yer aldığını kaydetti.

Antalya

Enerji Maliyetlerinde Yıllık Artış Yüzde 53,38

Tarımsal girdi maliyetlerinin alt kalemlerine dikkat çeken Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarının eylülde aylık yüzde 4,05 arttığını açıkladı. Bu gruptaki yıllık artış ise yüzde 33,90 oldu. Alt kalemler incelendiğinde en yüksek aylık artış enerjide görüldü. Enerji maliyetleri eylülde yüzde 9,56 yükseldi. Gübre fiyatlarında yüzde 3,76, yem fiyatlarında yüzde 3,26 artış yaşandı. Aynı dönemde tohum fiyatları yüzde 2,72, diğer girdi kalemleri yüzde 1,48 ve tarım ilaçları yüzde 1,16 arttı. Veteriner hizmetlerinde ise yüzde 0,57 düşüş kaydedildi. Yıllık değişimlerde de enerji öne çıktı. Enerji maliyetleri bir yılda yüzde 53,38 yükseldi. Tohum fiyatlarındaki artış yüzde 26,22, gübrede yüzde 31,90 oldu. Tarım ilaçlarında yıllık artış yüzde 22,87 olarak gerçekleşti. Veteriner hizmetlerinde yüzde 25,37, yemde yüzde 31,19 ve diğer girdi kalemlerinde yüzde 29,76 artış yaşandı. Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde de yükseliş görüldüğünü belirtti. Bu gruptaki fiyatlar eylülde aylık yüzde 2,02, yıllık yüzde 22,97 arttı.

Üretici Fiyatları Girdi Maliyetlerinin Gerisinde Kaldı

Ali Çandır, tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE'deki düşüşe de dikkat çekti. Eylül ayında Tarım-ÜFE'nin aylık yüzde 1,19 gerilediğini hatırlatan Çandır, bu düşüşün geçmiş 15 yılın eylül ayları ortalamasına göre ciddi seviyede olduğunu söyledi. Tarım-ÜFE'nin yıllık artışı ise yüzde 12,93 olarak açıklandı. Çandır, bu oranın geçmiş 15 yıllık ortalamanın oldukça altında kaldığını belirtti. Tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişle üretici fiyatları arasındaki farka dikkat çeken Çandır, üreticilerin uzun yıllara yayılan kayıplar yaşadığını ifade etti. Çandır, tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 33,36'lık ortalama artışıyla karşılaştırıldığında üreticinin kaybının daha net görüldüğünü vurguladı.

Üretici Enflasyonunda Yurt İçi ve Yurt Dışı Etkisi

Yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonunun tarım sektörünü dolaylı etkilediğini belirten Çandır, eylül ayı verilerini de değerlendirdi. Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), eylülde aylık yüzde 2,82, yıllık yüzde 33,64 arttı. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ndeki (Yİ-ÜFE) aylık artış yüzde 2,07, yıllık artış ise yüzde 27,38 oldu. Üretici düzeyindeki gıda fiyatları da eylülde aylık yüzde 1,18 yükseldi. Bu kalemde yıllık artış yüzde 27 olarak gerçekleşti. Çandır, tarıma dayalı imalat sanayisindeki enflasyonun tarımdaki fiyat artışlarından daha düşük seyrettiğine dikkat çekti.

Gıda Enflasyonunda Eylül Verileri Dikkat Çekti

Üretici fiyatlarındaki değişimin yanı sıra tüketici enflasyonunu da değerlendiren Çandır, TÜFE'nin eylülde aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttığını hatırlattı. Bu oranların ortalama aylık yüzde 1,59 ve yıllık yüzde 19,17 olan TÜFE değerlerinin üzerinde seyrettiğini belirtti. Tüketici tarafındaki gıda enflasyonu ise eylülde aylık yüzde 0,002 geriledi. Yıllık artış yüzde 24,11 olarak kaydedildi. İşlenmemiş gıda enflasyonunda aylık düşüş yüzde 2,33 oldu. Bu kalemde yıllık artış yüzde 24,15 olarak açıklandı. Yaş meyve ve sebze fiyatları da eylülde aylık yüzde 8,93 geriledi. Buna karşılık yıllık artış yüzde 11,17 seviyesinde gerçekleşti.

Tarımın Dezenflasyon Mücadelesine Katkısı Sürüyor

Başkan Ali Çandır, açıklanan verilerin tarım sektörünün enflasyonla mücadeleye olumlu katkı sağladığını gösterdiğini söyledi. Tarımın hem tedarik hem de ürün piyasalarında önemli bir rol üstlendiğini belirten Çandır, özellikle tarımsal üretici fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 12,93 seviyesinde kalmasına dikkat çekti. Çandır, bu oranın tüketici enflasyonunun yarısına yakın olduğunu ifade etti. Gıda piyasalarında tarımsal tedarik ve ürün fiyatlarındaki artışların tüketici enflasyonunun belirgin şekilde altında kaldığını vurguladı. Bu tablonun politika üreticileri tarafından dikkate alınması gerektiğini belirten Çandır, tarımın dezenflasyon sürecine sağladığı olumlu katkının önemine işaret etti.

Doğrulanmış Editör

Süleyman Gezici, 1962 yılında Diyarbakır'da dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır’da tamamladıktan sonra 1987’de Antalya’ya yerleşti. Antalya'da Yeni İleri Gazetesi’de muhabir ve karanlık oda sorumluluğunun ardından Haber Müdürü...

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız