Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tarımsal girdi fiyat endeksi 2025 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,80 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 10,32 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 29,73 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 36,16 artış gerçekleşti. Üretici, tarlada kilogramını 22 TL’ye mal ettiği domatesi halde bazı dönemlerde 6-8 TL’ye mevcutta ise 10-15 TL arasında satmak durumunda kaldığını ileri sürülürken, tarımsal girdilerin artışı tüketicinin sofrasına yansıyor.,
ÜRETİCİ HALDE ZARAR EDİYOR
Tarımsal tabloyu Akdeniz Gerçek’e değerlendiren ZMO Antalya Şube Başkanı Ali Top, “Gerçekte TÜİK rakamlarına göre tarımsal girdi maliyetleri çok daha fazla. Geçen yıl aşılı karpuz 8-12 TL arasında satılırken bugün 25 TL’den başlıyor. Yüzde 20-30’luk bir artış değil bahsedilen artıştan çok daha fazla bir artış söz konusu. Bu ürünlerde mutlaka tüketiciye yansıyacak. 22 TL’ye mal edilen domatesin kilosu halde 12-13 TL’ye alıcı buluyor. Bu durum daha da kötüye gitmişti. Fiyatlar 6-8 TL’ye kadar gerilemişti. Biz her defasında söylüyoruz. Halde 10-15 TL bandında olan domates pazarda 30 TL, manavda ise 40 TL’nin altına düşmüyor. Üretici de 22 TL’ye mal ettiği domatesi 2025 yılı içerisinde 6-8 TL’ye sattığı günler dahi oldu. Sanki üreticiyi üretimden vazgeçirmek için ciddi bir çaba sarf ediliyor” dedi.
“TARIMA YÜZDE 1 DESTEK VERİLMİYOR”
Başkan Ali Top, “Şu an Anayasal hak olan Gayri Safi Milli Hasıla’nın en az yüzde 1’i tarıma aktarılır maddesi uygulanmıyor. 615 milyar TL bandında olan verilmesi gereken destek 135 milyar TL olarak üreticiye veriliyor. Bu da yüzde 1 değil yüzde 0.20’ye yakın bir oran ortaya çıkarıyor” dedi.
“TARIM SİGORTALARI CEZBEDİCİ OLMALI”
Başkan Ali Top, “Tarımla uğraşan yurttaşların yaş ortalaması 59 olarak ifade ediliyor. Köylüyü ve köylünün çocuğu üretimin içerisinde tutulamazsa birkaç yıl içerisinde gıdada dışa bağımlı duruma gelebiliriz. Üretici sigortası veya üretici Bağ-Kur’u cezbedici bir hale gelmezse üreticiler, sırf sosyal güvenlik için tarımsal üretimi bırakıp, otellerde veya restoranlarda çalışmak durumunda kalır. Türkiye’ye büyük bir katma değer sağlayan, vatandaşın karnını doyuran, alanlar bunlar olmadığı sürece boş kalır. Devlet yetkililerinden bu konuda bir çalışma bekliyoruz” dedi.
