Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Temmuz ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdi. Çandır, Tarım-GFE’nin Temmuz ayında aylık yüzde 3,42, yıllık ise yüzde 41,60 artış gösterdiğini belirterek, bu rakamların 2015 yılından itibaren Temmuz ayları ortalamasının çok üzerinde olduğunu söyledi. Çandır, "Bu durum üreticiyi zorluyor ve tarımsal faaliyetin sürdürülebilirliğini tehlikeye sokuyor" dedi.
Tarım-GFE’de Dikkat Çeken Artışlar
Tarım-GFE’nin Temmuz ayında aylık yüzde 3,42 artış gösterdiğini belirten Ali Çandır, bu rakamın 2015 yılından itibaren ölçülen Temmuz ayları ortalamasının yüzde 70 üzerinde olduğunu ifade etti. Yıllık artış oranının ise yüzde 41,60 olduğunu belirten Çandır, "Bu yıllık rakam, son 9 yılın Temmuz ayları ortalamasının yüzde 25 üzerinde ve 2022’den sonraki en yüksek ikinci artış olarak kaydedilmiştir" şeklinde konuştu.
Enerji Maliyetlerinde Dikkat Çeken Artış
Çandır, Temmuz ayında tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarının aylık yüzde 3,61, yıllık ise yüzde 39,82 oranında arttığını belirtti. Özellikle enerji maliyetlerinde aylık yüzde 12,37’lik artışın dikkat çektiğini ifade eden Çandır, bu artışın ilerleyen dönemde daha yüksek maliyet artışlarını tetikleyebileceğine dikkat çekti. Yıllık bazda enerji fiyatlarında yüzde 51,21, veteriner hizmetlerinde yüzde 81,82, tohumda yüzde 59,53 ve diğer kalemlerde yüzde 76,22’lik artış olduğunu vurguladı.
Üretici, Maliyetlerinin Altında Gelir Elde Ediyor
Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 1,74 azalırken, yıllık yüzde 41,07 arttığını belirten Çandır, “Üretici maliyetlerinin altında bir gelir elde ediyor. Temmuz ayında aylık ve yıllık girdi maliyetlerindeki artış, üretici fiyatlarının üzerinde seyretti. Üretici, birikmiş zararlarını kapatmakta zorlanıyor ve tarımsal faaliyette bulunma gücünü kaybetme riski ile karşı karşıya kalıyor” dedi.
Tarım Sektörünü Etkileyen Enflasyon Baskısı
Çandır, yurt içi üretici enflasyonu (Yİ-ÜFE) ve yurt dışı üretici enflasyonu (YD-ÜFE) oranlarının tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini belirtti. Temmuz ayında YD-ÜFE’nin aylık yüzde 1,70, yıllık yüzde 27,41; Yİ-ÜFE’nin ise aylık yüzde 1,94, yıllık yüzde 41,37 oranında arttığını kaydeden Çandır, “Tarım sektöründe üretici, enflasyonun baskısı altında. Tarıma dayalı imalat sanayiinde enflasyon, tarımdan daha yüksek seyrediyor” dedi.
Tüketici Enflasyonu Üretici Enflasyonunu Aştı
Temmuz ayında tüketici enflasyonunun (TÜFE) aylık yüzde 3,23, yıllık ise yüzde 61,78 artış gösterdiğini belirten Çandır, “Tüketici taraftaki gıda enflasyonu, Temmuz ayında aylık yüzde 1,83 ve yıllık yüzde 58,91 olarak ilan edildi. İşlenmemiş gıda enflasyonu ise aylık yüzde 1,07 ve yıllık yüzde 57,35 seviyesindeydi. Bu rakamlar, tüketici enflasyonunun üretici enflasyonunu geçtiğini ve tüketicinin daha yüksek enflasyonla karşı karşıya kaldığını göstermektedir” ifadelerini kullandı.
Üreticiye Destek Şart
Ali Çandır, üreticinin yaşadığı maliyet artışlarına dikkat çekerek, "Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için üreticilerimize yönelik desteklerin artırılması ve tarımsal girdilerdeki fiyat artışlarının kontrol altına alınması gerekmektedir. Aksi takdirde üreticilerimiz üretimden kopabilir ve bu durum gıda arzını olumsuz etkileyebilir" dedi.
