Türkiye'nin en önemli örtü altı sebze üretim merkezi olan Antalya'da son haftalarda etkili olan şiddetli yağış, sel, dolu ve hortum tarım alanlarında büyük tahribata yol açtı. Kaş, Demre, Kumluca ve Finike ilçelerinde çok sayıda sera sular altında kalırken, Manavgat'ta dolu ve hortum, Aksu ile Serik'te ise şiddetli yağışlar üreticiyi vurdu. Demre'nin Çevreli ve Üçağız mahallelerinde sel nedeniyle seralar zarar görürken, Manavgat'ta 381 dekar tarım alanı doludan, 10 bin 540 metrekare sera alanı da hortumdan etkilendi.
Afetlerin ardından üretimde düşüş ve sebze fiyatlarında hızlı bir artış beklenirken, Antalya Toptancı Hali'nde tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Seralardaki zararlara rağmen domates ve biber başta olmak üzere sebze fiyatlarında yüzde 10 ile yüzde 20 arasında değişen oranlarda gerileme kaydedildi.
Antalya'da Aynı Anda İki Üretim Bölgesi Piyasaya Ürün Sundu
Fiyatlardaki düşüşün arkasındaki temel nedenin çifte hasat dönemi olduğu belirtildi. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, yaz aylarında ürün veren yüksek rakımlı yayla seralarındaki üretimin sürmesini sağladı. Bununla birlikte sahil kesimindeki örtü altı seralarda da yaklaşık 15-20 gündür yeni sezon ürünlerinin toplanmaya başlaması piyasadaki ürün miktarını katladı.
Antalya'nın yanı sıra Muğla'nın Fethiye ve Ortaca ilçelerinde de havaların iyi gitmesi sayesinde üretimin devam etmesi arzı artırdı. Marketlere ürün sağlayan tedarikçi firmalar farklı bölgelerden ürün temin edebilir duruma gelirken, iki ayrı üretim bölgesinden aynı anda gelen sebzeler piyasada bolluk yarattı.
Antalya Toptancı Hali'nde Domateste 20, Biberde 15 Liralık Gerileme
Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin güncel fiyat listelerine göre domatesin kilogram fiyatı kalitesine ve çeşidine bağlı olarak 25 ile 100 lira arasında değişiyor. Standart domateste kilogram fiyatı 25-55 lira aralığında seyrederken, salkım domates 50-100 lira arasında işlem görüyor. Biber gruplarında da belirgin bir düşüş gözlenirken dolmalık biber 35-50 lira, çarliston biber 80-150 lira, kapya biber 45-95 lira ve sivri biber 30-60 lira bandından alıcı buluyor. Sektör temsilcileri son 1 haftalık süreçte domateste kilogram başına ortalama 20 lira, biber çeşitlerinde ise 10 ila 15 liralık düşüşler yaşandığını vurguladı.
Komisyonculardan "Antalya Üreticisi Zararda" Uyarısı
Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Nevzat Akcan, yayla bölgelerinin zor bir sezon geçirdiğini ve ürün azlığı nedeniyle bir ara domatesin 80 liraya kadar çıktığını hatırlattı. Sahilde yeni sezonun açılmasıyla fiyatların gerilediğini ifade eden Akcan, şunları söyledi:
"Bugün gördüğünüz domates Antalya halinde 25 lira. Bu fiyat üretici için zarar demektir. En büyük girdilerimiz eskiden tohum, fide, ilaç ve gübreydi; şimdi işçilik, mazot ve enerji bunların hepsini geçti. Üretim maliyetleri bu şekilde devam ettiği sürece sektörün sıkıntıdan çıkması mümkün değil."
Hal fiyatları ile market fiyatları arasındaki uçuruma da dikkat çeken Akcan, Antalya'da 25 liraya satılan bir kilogram domatesin nakliye, işçilik ve ürün kayıplarıyla birlikte büyükşehir marketlerinde 75 liraya kadar çıkabildiğini, ancak semt pazarlarının marketlere kıyasla çok daha ekonomik olduğunu belirtti.
Selin Asıl Faturası 1 Ay Sonra Çıkabilir
Toptancı Hali esnafından Selahattin Yılmaz, yağışların ardından kısa vadede beklenen fiyat artışının gerçekleşmediğini, aksine son 1 haftada yüzde 10-20 arasında gerileme olduğunu ifade etti. Kumluca ve Demre gibi bölgelerde yaşanan sel ve aşırı nemin bitkilere verdiği zararın hemen ortaya çıkmayabileceğine dikkat çeken Yılmaz, şu uyarılarda bulundu:
"Şu an toplanacak ürüne zarar vermemiş olsa bile 1 ay sonra toplanacak, henüz küçük olan ürünleri etkileyebilir. Bu nedenle selin ve su baskınlarının asıl etkisini ve ürün azlığını 1 ay sonra hissedebiliriz. Ayrıca Ukrayna'ya yönelik deniz taşımacılığındaki savaş kaynaklı sorunlar ve 10 bin doları aşan navlun fiyatları ihracatçıların alımını kısıtladığı için iç piyasada ürün kalmasına ve fiyatların baskılanmasına yol açıyor."
