Antalya’da yapılaşma, konut üretimi ve altyapı sorunları kentin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıyor. Özellikle Altıntaş bölgesinde yoğunlaşan yeni konut üretimi, artan inşaat maliyetleri ve vatandaşların uygun fiyatlı konuta erişimde yaşadığı güçlükler dikkat çekiyor. Bununla birlikte, Antalya’nın deprem güvenliği açısından mevcut bina stokunun yeterince incelenmemiş olması ve altyapı yatırımlarının yapılaşmanın gerisinde kalması önemli sorunlar arasında yer alıyor.
İMO Antalya Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Ali Erman Aydın, Antalya’daki yapı ruhsatı ve iskân verilerinden kent planlamasına, yeni binaların deprem güvenliğinden zemin risklerine kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu. Aydın, özellikle yapı stoku envanterinin hazırlanması, şantiye denetimlerinin artırılması ve uzun vadeli şehir planlamasının hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
ANTALYA’DA YAPI RUHSATI SAYILARI YENİDEN YAVAŞLADI
Antalya’da yapı ruhsatı ve iskân verilerini değerlendiren Ali Erman Aydın, kentteki inşaat faaliyetlerinin yıllar içerisinde farklı dönemlerde hızlandığını ve yavaşladığını ifade etti. Aydın, 2018 yılı sonrasında yaşanan değişimlere ve 2026 yılındaki tabloya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“TÜİK verilerine göre ilk 6 ayda toplam 12.300 bina yapı ruhsatı alırken, 10.956 binada iskan verilerek inşa süreci tamamlandı. 2018 yılına kadar Antalya'da ruhsat sayıları ve yeni yapılaşma çok yüksek seviyedeydi ancak bu süreç sonrasında sekteye uğradı. Rusya-Ukrayna savaşı ve Altıntaş bölgesinin imara açılmasıyla sayılar yeniden tırmanışa geçse de sonrasında tekrar yavaşladı. 2026 yılı, Antalya geçmişine oranla inşaat açısından zayıf geçen yıllardan biri oldu.”
EN BÜYÜK SORUN PLANSIZ YAPILAŞMA
Aydın, Antalya’nın planlama sürecine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Antalya'nın yapılaşmasındaki en büyük risk maalesef plansızlık. İmar planları hazırlanırken şehrin gereklilikleri ve gelecekteki vizyonu mutlaka göz önüne alınmalı. Şehir planlaması yapılırken meslek odaları sürece dahil edilip uzun vadeli bir çalışma yürütülürse mevcut riskler büyük ölçüde ortadan kalkar veya azalır.”
DEPREM GÜVENLİĞİ VE ŞANTİYE DENETİMİ
Yeni inşa edilen binaların deprem güvenliği konusunda geçmişe kıyasla iyileşmeler yaşandığını belirten Aydın:
“Geçmişe kıyasla yeni binaların deprem güvenliğinde ciddi bir iyileşme var ve yapı denetimleri artık daha sıkı yapılıyor. İMO Antalya Şubesi olarak, denetimin en önemli şartının şantiyede teknik personel bulundurmak olduğunu savunuyoruz. Yasal mevzuat gereği şantiyede bulunması zorunlu olan şantiye şeflerinin ve teknik personelin, bakanlık tarafından çok daha sıkı denetlenmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
ALTINTAŞ VE KONYAALTI’NDA ZEMİN RİSKLERİNE DİKKAT
Antalya’da yeni yapılaşmanın yoğunlaştığı bölgelerde zemin özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini belirten Aydın, özellikle Altıntaş bölgesindeki jeolojik ve geoteknik özelliklere dikkat çekti. Aydın, zemin güvenliğine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Son yıllarda yoğun yapılaşan Altıntaş bölgesinde, daha önce jeolojik ve geoteknik çalışmalar yapılmadığı için süreç şu an kritik bir noktada. Yapılan yeni çalışmalar, bölgenin çok farklı jeolojik özellikler barındırdığını ve her yapının temel tipinin farklılık gösterebileceğini ortaya koydu. Geoteknik uzmanlarımızın uyarıları doğrultusunda bu bölgede çalışırken çok dikkatli olunması gerekiyor. Ayrıca Konyaaltı'nın bazı bölgelerinde zemin sıvılaşması ve yeraltı suyunun yüzeye yakın olması nedeniyle ekstra önlemler alınması şart.”
ANTALYA’DA BİNA STOKU ENVANTERİ HENÜZ ÇIKARILMADI
Antalya’nın deprem güvenliği açısından mevcut bina stokunun incelenmesi gerektiğini belirten Aydın “Antalya'nın mevcut bina stoku deprem güvenliği açısından henüz incelenmedi. 2021 yılındaki İl Risk Afet Azaltma Planı'na göre yapı stoku envanterinin çıkarılıp deprem master planının 2024’e kadar oluşturulması gerekiyordu, ancak maalesef yapılmadı. Şu an 2027-2031 yılları için yeni bir plan ve senaryo hazırlanıyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile belediyelerin doğru adımlar atabilmesi için sürece katkı sağlıyoruz. İşin özeti; Antalya'nın acilen sahada birebir çalışılarak hazırlanmış bir yapı stoku envanterine ihtiyacı var. Kocaeli, belediye ve İMO Kocaeli Şubesi iş birliğiyle mühendisleri sahaya sürerek bu çalışmayı bir yıl içinde tamamladı ve en iyi örnek oldu. Biz de Büyükşehir Belediyesi'ne ısrarla aynı modeli önermeye devam ediyoruz.
ANTALYA’DA KONUT ÜRETİMİ ARTIYOR, FİYATLAR YÜKSELİYOR
Antalya’da yeni konut üretiminin özellikle Altıntaş bölgesinde yoğunlaştığını belirten Aydın,“Antalya'da yeni konut üretimi Altıntaş bölgesinde yoğunlaşıyor. Uygun fiyatlı konuta erişimin zorlaşması ise tamamen ekonomik. Müteahhitlerin üretim, taşıma ve özellikle mazot gibi giderleri her geçen ay artıyor. Ticaretin doğası gereği, bir müteahhidin sermayesini banka faizine yatırmak yerine inşaata ayırması için daha yüksek bir kâr hedefi koyması gerekir. Artan yüksek maliyetler doğrudan son kullanıcıya yansıdığı için bu problemler yaşanıyor. İkinci büyük sorun ise Antalya'da arsa stokunun az olması. Altıntaş gibi boş alanlarda yapılaşma hızlı ilerlese de Kırcami gibi bölgelerde imar sıkıntıları ve söylentileri nedeniyle süreç yavaş işliyor. Hem arsa hem de inşaat maliyetleri yüksek olunca daire fiyatları artıyor ve vatandaşın konut alması zorlaşıyor.” Diye konuştu.
YENİ BİNALAR ARTIYOR, ALTYAPI YATIRIMLARI YETERSİZ KALIYOR
Antalya’da yeni binaların sayısı artarken altyapı yatırımlarının aynı hızda ilerlemediğini belirten Aydın:
“Yeni binaların sayısı artarken Antalya'da maalesef altyapı yatırımları yetersiz kalıyor. Belediyeler genellikle maliyetli, zahmetli ve esnafı rahatsız edici olan altyapı çalışmalarından, seçim döneminde eksi puan getirebileceği endişesiyle uzak duruyor. Ancak Antalya için oy kaybetmeyi göze alacak güçlü bir iradenin ortaya çıkıp şehri bu altyapı çıkmazından kurtarması şart. Mevcut kentsel dönüşüm parsel bazında ilerlediği için 10 dairelik yerlere 20 daire yapılıyor ve doğal olarak mevcut altyapı hizmetleri yetersiz kalıyor.”
