Antalya Kriterleri İmza Altına Alındı: Turizmde İsrafa Karşı Ortak Adım

Antalya’da sürdürülebilir turizm hedefleri doğrultusunda hazırlanan “Turizmde Kaynak İsrafının Azaltılmasına Yönelik Antalya Kriterleri Bildirisi ve Taahhütnamesi”, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda kamuoyuna duyuruldu. Kamu kurumları, meslek kuruluşları, turizm sektörü temsilcileri ve akademi dünyasını bir araya getiren toplantıda, kaynakların daha verimli kullanılması için izlenecek yol haritası ele alındı. Toplantının sonunda kurum temsilcilerinin katılımıyla taahhütname imza altına alındı.

Antalya Turizminde Yeni Dönem Hedefi

Antalya’nın uluslararası turizmdeki konumunu sürdürülebilirlik anlayışıyla güçlendirmeyi amaçlayan çalışma; gıda, su, enerji ve malzeme israfının azaltılmasını temel alıyor. Turizm işletmelerinde kaynak kullanımının ölçülebilir hale getirilmesi, iyi uygulamaların yaygınlaştırılması ve kurumlar arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi de planın öncelikleri arasında yer alıyor.

Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Antalya Bilim Üniversitesi Turizm Fakültesi , Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB), Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) ve Antalya Gastronomi Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneğinin (AGYİD) iş birliğiyle yürütülen çalışmaların, turizm sektöründe ortak bir kaynak verimliliği yaklaşımı oluşturması hedefleniyor.

93 Sonuç İçeren Çalışma Yürütüldü

Antalya Bilim Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Mehmet Yazıcı, toplantının açılış konuşmasında çalışmanın uzun soluklu bir sürecin başlangıcı olduğunu vurguladı. Sektör temsilcileriyle dört yürütme kurulu toplantısı gerçekleştirildiğini belirten Yazıcı, otel, restoran ve kafeleri kapsayan anket çalışmasında 93 net sonuç elde edildiğini ifade etti. Antalya’nın başarısının yalnızca ağırladığı turist sayısıyla ölçülmemesi gerektiğine dikkat çeken Yazıcı, kullanılan kaynak başına daha fazla katma değer üreten bir turizm destinasyonu oluşturulmasının önemini ortaya koydu.

COP31 Öncesi Sürdürülebilirlik Vurgusu

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yönetim Kurulu Sayman Vekili Hüseyin Sarı da toplantıda yaptığı değerlendirmede, Antalya’nın turizm altyapısı ve uluslararası marka değeriyle dünyanın önde gelen destinasyonları arasında bulunduğuna dikkat çekti.

9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde bu girişimin önem kazandığını belirten Sarı, çalışmanın kaynak israfının önlenmesi ve kalıcı iş birliklerinin geliştirilmesi açısından fırsat sunduğunu kaydetti.

Misafir Memnuniyetiyle Kaynak Verimliliği Birlikte Ele Alınacak

Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Başkanı Hakan Saatçioğlu, turizm sektöründe misafir memnuniyetinin uzun yıllardır öncelikli olduğunu belirterek, uluslararası rekabette kaynak verimliliğinin de aynı ölçüde önem kazandığını ifade etti. Özellikle gıda, su ve enerji maliyetlerinin işletmeler üzerindeki etkisine dikkat çeken Saatçioğlu, her şey dahil sistemin beraberinde getirdiği zorluklara rağmen atık yönetimi ve kaynak kullanımının iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Gönüllü Katılımı ve Ortak Sorumluluk Anlayışı

Antalya Kriterleri’nin öne çıkan özelliklerinden biri, herhangi bir yeni yasal zorunluluk veya ceza sistemi getirmemesi. Çalışma, işletmelerin gönüllü katılımı ve ortak sorumluluk anlayışıyla uygulanacak bir çerçeve olarak hazırlandı. Kriterler kapsamında işletmelerin kendi faaliyetlerine uygun hedefler belirlemesi, kaynak tüketimini takip etmesi ve israfı azaltmaya yönelik uygulamalar geliştirmesi öngörülüyor. Veri paylaşımında ise gönüllülük, ticari gizlilik ve veri güvenliği ilkelerinin esas alınması; raporlamalarda verilerin anonimleştirilmesi planlanıyor. Çalışmanın işletmelere yeni bir mali yük getirmesinden ziyade mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlaması amaçlanıyor. Ölçüm, eğitim, stok yönetimi ve operasyonel iyileştirmeler gibi uygulamalarla kaynak tüketiminin azaltılması hedefleniyor. Bununla birlikte, proje kapsamında kesinleşmiş özel bir hibe veya kamu finansmanı taahhüdü bulunmuyor.

Beş Temel Alanda Çalışma Yürütülecek

Ortak eylem planı, turizm işletmelerinin günlük faaliyetlerinde kaynak verimliliğini artırmaya yönelik beş temel alan üzerine kuruldu.

Gıda İsrafının Azaltılması: Açık büfe uygulamaları, porsiyonlama ve stok yönetimi gibi süreçlerin iyileştirilmesi hedefleniyor.

Su Verimliliği: Su tüketiminin azaltılması ve uygun koşullarda alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi planlanıyor.

Enerji Verimliliği: Enerji tüketiminin düşürülmesi ve yenilenebilir enerji uygulamalarının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Malzeme ve Atık Yönetimi: Malzeme israfının azaltılması, atıkların daha etkin yönetilmesi ve tek kullanımlık ürünlerin kullanımının en aza indirilmesi öngörülüyor.

Ortak Yönetişim ve Ölçülebilir Dönüşüm: İşletmelerin performans göstergeleri üzerinden ilerlemelerinin takip edilmesi ve kurumlar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Otellerle Sınırlı Kalmayacak

Antalya Kriterleri yalnızca beş yıldızlı otelleri kapsayan bir uygulama olarak tasarlanmadı. Restoranlar, kafeler ve farklı büyüklüklerdeki turizm işletmelerinin de sürece katılması hedefleniyor. Bu yaklaşımın, kaynak verimliliğinin sektörün geneline yayılmasına ve sürdürülebilirlik çalışmalarının farklı işletme türlerinde uygulanmasına katkı sağlaması bekleniyor.

İlk Uygulamalar 2027’de Başlayacak

COP31 süreciyle birlikte hız kazanması beklenen çalışmada, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2027 yılının ilk çeyreğinde pilot işletmelerin belirlenmesi planlanıyor. Yıl sonuna doğru ise uygulamalardaki ilerlemeyi ortaya koyacak ilk raporların hazırlanması hedefleniyor.

Kurum Temsilcileri Taahhütnameyi İmzaladı

Toplantının soru-cevap bölümünün ardından imza törenine geçildi. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO), Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) ve Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB) temsilcileri, taahhütname kapsamında imza töreni için sahneye davet edildi. Turizmde kaynak israfının azaltılmasına yönelik hazırlanan Antalya Kriterleri Bildirisi ve Taahhütnamesi, kurumlar arasındaki iş birliğini güçlendirme ve sürdürülebilir turizm uygulamalarını yaygınlaştırma hedefiyle imza altına alındı.