2011 yılında yapımına başlanan ve 2016 yılında tamamlanan Antalya EXPO alanı, organizasyonun sona ermesinin ardından yaklaşık altı ay kullanıldıktan sonra uzun süre atıl durumda kaldı. 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) EXPO 2016 alanında yapılmasına yönelik hazırlıklar sürerken, Antalya Kent Konseyi tarafından alanın imar durumu ve hukuki sürecine ilişkin ayrıntılı bir rapor yayımlandı.
PLAN DEĞİŞİKLİĞİ YAPILDI
Raporda, Antalya’nın Aksu ilçesi Solak Mahallesi sınırlarında yer alan ve 13203 ada 67, 68, 69, 70 parseller ile 13202 ada 166 parselden oluşan EXPO alanının mülkiyetinin Hazine’ye ait olduğu bilgisine yer verildi. Alanın, “EXPO 2016 Botanik Fuar Alanı” olarak planlandığı ve farklı dönemlerde çeşitli ölçeklerde imar planı değişikliklerine konu olduğu belirtildi.
Rapora göre, Antalya-Burdur-Isparta 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 7. maddesi uyarınca 2015 yılında onaylandı ve bu planda EXPO alanı “Temalı Park ve Fuar Alanı” olarak tanımlandı.
Ancak Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından 4 Aralık 2017 tarihli kararla yapılan plan değişikliğiyle alan için “Kentsel Gelişme Alanı” kararı getirildi. Bu değişikliğe ilişkin olarak TMMOB Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası Antalya Şubeleri tarafından 2018 yılında dava açıldığı, Danıştay 6. Dairesi’nin davayı süre aşımı gerekçesiyle usulden reddettiği raporda hatırlatıldı.
MEVZUAT ONAMA YETKİSİNDE AYKIRILIK TESPİT EDİLDİ
Antalya Kent Konseyi raporunda, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarının onama yetkisinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca büyükşehir belediyelerine veya ilgili bakanlığa ait olduğu vurgulandı. Bu kapsamda, Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun çevre düzeni planı onama yetkisinin yasal mevzuata aykırı olduğu tespiti yapıldı.
Raporda, bu nedenle üst ölçekli plan değişikliğinin hukuken geçerli olmadığı, buna karşın alt ölçekli 1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli nazım ve uygulama imar planlarının yürürlükte olduğu ifade edildi.
İMAR PLANLARINDA ALANLARIN TANIMI DEĞİŞTİ
1/25.000 ölçekli nazım imar planında EXPO alanının “Fuar, Panayır ve Festival Alanı” olarak belirlendiği, daha sonra yapılan plan değişiklikleriyle alanın farklı parsellerinde “Ticaret-Turizm Alanı”, “Teknik Altyapı Alanı”, “Su Yüzeyi (Kanal)” ve “Kamusal Hizmet Alanı (Karakol)” gibi kullanım kararlarının getirildiği aktarıldı.
1/1.000 ölçekli uygulama imar planında ise ticaret ve turizm alanlarında emsal ve kat sınırlamaları tanımlanırken, fuar ve festival alanları için yapı yüksekliğinin serbest bırakıldığı bilgisine yer verildi.
2022 yılında onaylanan güncel 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur-Isparta Çevre Düzeni Planı’nda EXPO alanının “Kentsel ve Bölgesel Yeşil ve Spor Alanı” olarak tanımlandığı vurgulandı. Plan hükümleri doğrultusunda alanda temalı parklar, spor tesisleri, rekreasyon alanları, fuar ve festival alanları gibi kullanımların mümkün olduğu belirtildi.
KENT KONSEYİ’NDEN PLANLARIN YENİDEN DÜZENLENMESİ TALEBİ
Antalya Kent Konseyi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesine atıf yaparak, özelleştirme kapsamındaki alanlarda imar fonksiyonlarının beş yıl boyunca değiştirilemeyeceğini, ancak bu sürenin aşıldığını ifade etti. Bu nedenle, kamu yararına aykırı olduğu değerlendirilen mevcut planların Antalya Büyükşehir Belediyesi ve Aksu Belediyesi tarafından yeniden ele alınarak alanın önceki fonksiyonlarına döndürülmesi talep edildi.
Raporda, EXPO alanının Perge Antik Kenti, Kundu ve Belek turizm merkezleri ulaşım aksları üzerinde yer alması, çevresindeki tarım alanları ve mevcut altyapı olanakları dikkate alındığında; kültür, eğitim, tarımsal Ar-Ge ve kentsel rekreasyon işlevlerini içeren bir planlama yaklaşımının kamu yararına uygun olacağı ifade edildi.
YÖNETİM PLANI ÖNERİSİ
Alan büyüklüğünden kaynaklanan yönetim sorunlarının çözümü için, yasal paydaşlar ve sivil toplum kuruluşlarının da dahil olduğu katılımcı bir yönetim planı oluşturulmasının gerekliliği raporda yer aldı. Antalya Kent Konseyi, EXPO alanının kamu yararı doğrultusunda zenginleştirilerek kentsel yaşama kazandırılması sürecine katkı sunmaya hazır olduğunu bildirdi.
