Türkiye’nin en önemli muz üretim merkezlerinden biri olan Antalya’nın Alanya ilçesinde, tarım üreticileri katlanan girdi maliyetlerinin altında ezilirken, bir darbe de aracı zincirinden ve denetimsiz piyasa koşullarından yedi. Alanya’da binbir emekle seralarda yetiştirilen muzun kilogram çıkış fiyatı 30 liraya kadar gerilerken, aynı ürünün halk pazarlarında ve marketlerde 100 ila 120 lira arasında satılması bardağı taşırdı. Üreticinin ucuza sattığı, tüketicinin ise fahiş fiyatlar nedeniyle yanına yaklaşamadığı muzda oluşan 70-80 liralık uçurum, aracıların yarattığı rant düzenini bir kez daha gözler önüne serdi.
Alanya Tropikal Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Ali Hüddoğlu, iktidarın tarım politikalarındaki yetersizliğe ve tüccarların yarattığı piyasa anarşisine tepki göstererek üreticinin üretimden kopma noktasına geldiğini vurguladı.
"Üç Ay Önce de 100 Liraydı, Şimdi de 100 Lira: Kazanan Sadece Aracılar"
Muzun seradan çıkış fiyatındaki sert düşüşlerin tüketiciye hiçbir şekilde yansıtılmadığını belirten Birlik Başkanı Ali Hüddoğlu, piyasadaki "fırsatçılık" çarkını şu sözlerle özetledi:
"Son zamanlarda özellikle tüccarlar konusunda büyük sıkıntılar yaşıyoruz. Bizden 30 TL bandında alınan ürünler, pazarlarda 100 TL bandında satılıyor. Bu muz pazarda üç ay önce de 100 liraydı. Yani bizden 50 TL'ye muzu alırken de pazarda 100 TL'ye satılıyordu; bugün fırsatçılık yapıp bizden 30 TL'ye alıyorlar, yine pazarda 100 TL, 110 TL civarında satılıyor. Bizden ucuz alınan muzlar gidip tüketiciye yansımıyor. Burada tüccarlar bir uyanıklık yaparak, 'talep yok' bahanesiyle ürünleri ucuz fiyata kapatıyorlar."
Hüddoğlu, seradaki birinci kalite muzun 30 TL'ye, "çıkma" tabir edilen ikinci kalite küçük muzların ise 10-12 TL bandına kadar düştüğünü belirterek, "Maliyetlerimiz katlanarak artarken bu fiyatlar üretici için tam bir hüsran ve büyük bir sıkıntıdır" dedi.
"Hal Yasası Bir An Önce Çıkmalı, Üretici Birlikleri Desteklenmeli"
Aracı ve zincir market hegemonyasının kırılması için yasal düzenlemelerin şart olduğunu ifade eden Hüddoğlu, Ticaret Bakanlığı'na seslenerek Hal Yasası’nın bir an önce yürürlüğe girmesi gerektiğini söyledi. Yasayla birlikte üretici birliklerinin hallerde doğrudan yer alması gerektiğini vurgulayan Hüddoğlu, şunları kaydetti:
"Biz üreticiler Hal Yasası’nın bir an önce çıkıp, yürürlüğe girmesini istiyoruz. Hal yasasında ne var? Ticaret Bakanımızın bizzat kendi ağzından dinlediğimize göre, burada üretici birliklerine hallerde yer verecekler. Alanya’da şu an bölük pörçük olan dört küçük hal, uluslararası standartlarda tek bir merkezde birleşti ve açılmak üzere. Yasa çıktığında üretici ve tüketici, doğrudan birlikler üzerinden aracısız şekilde buluşabilecek. İkinci önemli konu ise bu yasayla zincir marketlerin, sattıkları ürünlerin yüzde 30-40'ını yerel üreticilerden tedarik etmek zorunda olacak olmasıdır."
"Muz Seraları Sökülüyor, Yeniden İthalata Mahkum Olacağız"
Sermayenin ve aracıların insafına bırakılan yerli üreticinin artık dayanamayacak noktaya geldiğini ve Alanya'da muz seralarının sökülmeye başlandığını belirten Ali Hüddoğlu, yetkililere "Yerli üreticiye sahip çıkın" çağrısında bulundu.
Türkiye'nin muzda kendi kendine yetebilen bir konuma ulaştığını ancak mevcut serbest piyasa koşulları yüzünden bu kazanımın kaybedilmek üzere olduğunu hatırlatan Hüddoğlu, "Buradan devletimize, yetkililerimize sesleniyoruz. Biz üreticilere sahip çıkılmalı. Çünkü son yıllarda inanılmaz derecede muz seralarını sökmeler başladı. Biz öyle bir noktaya gelmiştik ki ülke olarak, ülkemizin yeteceği kadar muz üreten kapasiteye ulaştık. Üreticiyi korumazsanız yerli üretim biter. Tekrar ithalata mahkum olmayalım, bize sahip çıkılması lazım" diyerek sözlerini tamamladı.
