Ülke genelinde yaklaşık 2 bin çeşit mantar yetiştiğini belirten Antalya Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi'nden Öğretim Görevlisi Dr. Süleyman İbze, bunların hepsinin sofralık olmadığını, halk arasında 'yenilebilir' diye bilinen tür sayısının 300 civarında olduğunu açıkladı.
Asıl riskli durumun burada başladığını kaydeden Akdeniz Üniversitesi akademisyeni Dr. İbze, "Yenilebileceği sanılan bu 300 türden 100'ü aslında zehirli. 10 tanesi ise doğrudan öldürücü etkiye sahip. 'Yenilebilir' denilen her 3 mantardan 1'i sizi hastanelik edebilir" şeklinde konuştu.
"Mantarın Yanında Zehirli Tür Gelişmiş Olabilir"
Dr. İbze, mantarlar arasında birbirine çok benzeyen türler bulunduğuna değinerek, "Kişiler kendilerini mantar konusunda çok bilgili zannediyor. Ancak mantarlar arasında birbirine son derece benzeyen çok sayıda tür bulunmaktadır. Yıllardır mantar topladığınız ve güvendiğiniz bir alanda bile yenilebilir mantarın yanında zehirli bir tür gelişmiş olabilir. Fark edilmeden toplanıp, tüketilen bu mantarlar ciddi zehirlenmelere yol açabiliyor" dedi.
"Mantar Zehirlenmesi Ölümle Sonuçlanabilir"
Mantar zehirlenmelerinin genellikle iki grupta değerlendirildiğini dile getiren Dr. İbze, "İlk 6 saat içinde ortaya çıkan belirtiler genellikle daha az zehirli ve ölümcül olmayan mantar türlerine bağlıdır. Bu grupta en sık görülen belirtiler; bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishaldir. Bazı mantar türleri ise halüsinojenik etki gösterir. Bu türler, kişilerin sesler duymasına neden olabilir ve kötü amaçlı kullanımları da mevcuttur. Geç dönemde görülen bulgular arasında şiddetli bulantı ve kusma, bilinç değişikliği, nöbetler yer alır. İlerleyen süreçte karaciğer yetmezliği gelişebilir ve bu durum ölümle sonuçlanabilir" açıklamasını yaptı.
En Zehirli Mantar Hangisi?
Türkiye'deki en zehirli mantarlar hakkında bilgi veren Dr. Süleyman İbze şunları söyledi:
"Halk arasında 'köygöçüren mantarı' olarak bilinen türler, tüketildiğinde birçok kişinin ciddi şekilde etkilenmesine ve ölümlere yol açabilmektedir. Bu nedenle mantar türlerini iyi tanımak büyük önem taşır. Ancak yalnızca tanımak da yeterli değildir. Bir bölgede zamanla yeni ve zehirli bir türün ortaya çıkabileceği mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Zehirli mantarlar çiğ, pişmiş, kurutulmuş ya da konserve edilmiş olsa dahi zehirleyici özelliklerini kaybetmez."
Mantar Zehirlenmesinde Toplu Vakalar Önemli İpucu
Dr. İbze, mantar zehirlenmelerinde her zaman 'mantar yedim' öyküsüyle hastaneye başvurulmadığını, hekimlerin bu nedenle şüpheli gıda tüketimini mutlaka sorguladığını kaydetti. Aynı ailede ya da aynı mantar yemeğini tüketen birden fazla kişide benzer şikayetlerin görülmesinin önemli bir zehirlenme bulgusu olduğuna da işaret etti.
En Güvenilir Mantar Hangisi?
Dr. İbze, en etkili korunma yolunun mantar zehirlenmesine maruz kalmamak olduğunu ifade ederek güvenilmeyen kaynaklardan mantar alınmaması gerektiğini belirtti.
Mantarların uygun koşullarda saklanmadığında besin zehirlenmesine de yol açabileceğini dile getiren Dr. Süleyman İbze, "En güvenilir mantarlar, kültür ortamında üretilmiş, paketli, denetimden geçmiş ve kaynağı belli olan ürünlerdir. Doğal ortamdan toplanan mantarlar ise mutlaka bu konuda uzman kişiler tarafından toplanmalı ve onların onay verdiği mantarlar tüketilmelidir" şeklinde konuştu.
'Dijital Çağda Sesli Hikâye Anlatımı' Akdeniz Üniversite İletişim Fakültesi'nde Anlatılacak
Akdeniz Üniversitesi'nin Aşçılığı Yeni Sayfa Açtı!
Tahmin Bile Edemezdik! Tutuklamalar, Yangınlar, Kayıplar: 2025 Antalya Güncesi
