Antalya'nın Akseki ilçesinde bulunan 25 haneli ve 55 nüfuslu tarihi Sarıhacılar Mahallesi, geleneksel mimarisini koruyarak kültür turizminin gözdesi haline geldi.
Betonsuz Açık Hava Müzesi
Geçtiğimiz yıl yaklaşık 200 bin ziyaretçiyi ağırlayan tarihi köy, bu yılın ilk 8 ayında ise nüfusunun yaklaşık 1800 katı ile 100 binden fazla yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırladı.
Yaklaşık 300-350 yıllık düğmeli evleriyle dikkat çeken yerleşimde hiçbir şekilde beton yapılaşmaya izin verilmiyor. Koruma amaçlı hazırlanan yeni imar planı doğrultusunda, inşa edilecek yeni yapıların da yalnızca harç ve çimento kullanılmadan, katran ağacı ve yığma taşla yapılan geleneksel düğmeli ev tekniğiyle yapılması zorunlu tutuluyor.
Tarihi İpek Yolu Rotasında Ahşap Mimari
Kültür turizmi turlarıyla bölgeyi tanıtan rehber Zeynep Ocak, Sarıhacılar'ın Antalya turizminin yalnızca denizden ibaret olmadığını kanıtladığını belirterek, "Antalya insanların zihninde hep deniz, kum, güneş ve sahil şehri olarak düşünülüyor. Ancak Antalya bundan çok daha fazlası. Özellikle Toros Dağları'nın güzelliği, doğal güzellikleri ve kültürel değerleri Antalya'nın turizm açısından farklı bir yüzünü ortaya koyuyor. Biz turistlerimizle haftada en az 2-3 gün Sarıhacılar başta olmak üzere düğmeli evleri görmek için buraya geliyoruz. Ormana'ya, Altınbeşik Mağarası'na ve yol üzerinde Manastır Kanyonu'na uğruyoruz" dedi.
Ziyaretçilerin köye hayran kaldığını vurgulayan Ocak, "Buraların hem tarihinden hem isimlerinin nereden geldiğinden hem de doğal güzelliklerinden bahsediyoruz. Hem yerli hem yabancı misafirlerimizden çok güzel geri dönüşler alıyoruz. Antalya'nın sadece deniz, kum ve güneşten ibaret olmadığını görmeleri onları çok mutlu ediyor. Bu turlarımız da çok rağbet görüyor" diye konuştu.
Köyün kadim ticaret yolları üzerindeki önemine değinen Zeynep Ocak, "Selçuklu açısından çok önemli bir mevkideyiz. Liman ile başkent arasındaki bağlantıyı kuran bir yolun üzerindeyiz. Köyün en önemli özelliklerinden biri de yolun sonradan köyün yanından geçmesi değil, köyün tarihi İpek Yolu'nun etrafında şekillenmiş olmasıdır. Geçmişte ticari açıdan çok önemli bir köy olmuş" ifadelerini kullandı.
Orijinal kervan yollarının korunduğunu da aktaran Ocak, "Bu yolun hala orijinal örneklerini görebiliyoruz. Misafirlerimiz bunları gördüklerinde çok şaşırıyor. Tarihle bu kadar yakından tanıklık etmek onları gerçekten çok mutlu ediyor" dedi.
Yapı tekniğine dair detaylar veren Ocak, "Düğmeli evler Sarıhacılar ve Ormana'da çok sık rastladığımız, çok özel bir mimari yapı. Katran ağacı olarak adlandırılan sedir ağacı ve yığma taş kullanılarak yapılıyor. Başka herhangi bir harç veya tutkal kullanılmıyor. Bu yönüyle gerçekten eşsiz bir yapı" açıklamasında bulundu.
600 Yıllık Caminin Akustiği
Köyün merkezinde yer alan yaklaşık 600 yıllık tarihi caminin ahşap işçiliği ve mimarisiyle özel bir yere sahip olduğunu ifade eden Zeynep Ocak, "Sedir ağacı ya da yöresel adıyla katran ağacı yapısı nedeniyle böcek barındırmıyor, nem ve küf tutmuyor. Bu da yapının uzun yıllar sağlam kalmasını sağlıyor. Taş ve ahşabın birlikte kullanıldığı yapının duvarları yaklaşık 1 metre kalınlığa ulaşabiliyor" dedi.
Cami içindeki özel akustik sisteme, kök boyalı süslemelere ve katran ağacından yapılan mihrap ile minbere dikkat çeken Ocak, yapının asırlara meydan okuduğunu dile getirdi.
Bölgeyi ziyaret eden yerli turistlerden Ülkü Yüksel ise "Alanya bölgesinden bu bölgeye geldik. Düğmeli evleri, özellikle camiyi, evlerin yapısını, İpek Yolu'nu ve tarihi kervansaray yolunu görmeye geldik. Herkesin gelip görmesini istediğimiz bir bölge. Evleri çok güzel. Özellikle mimarisiyle dikkat çeken caminin içerisinin yapısı da çok güzel. Herkesin burayı görmesini isteriz" diyerek beğenisini belirtti.
27 Yıllık Mücadeleyle Butik Otellere Dönüştü
Sarıhacılar Köyü Platformu üyelerinden Fatma Genç, köyün kültür turizmine kazandırılması sürecini anlatarak, "Köyümüzdeki çalışmalarımıza 1999 yılından itibaren devam ediyoruz. Turizm köyü olması yolunda çok ciddi çalışmalar yapıldı. Akseki Kaymakamlığı, tüm kurumlar ve Kültür ve Turizm Bakanlığımızın destekleriyle köyümüzü bu noktaya getirdik" dedi.
Ziyaretçi sayısının hızla yükseldiğini belirten Genç, "Geçen yıl köyümüzde yaklaşık 200 bin yerli ve yabancı ziyaretçimiz oldu. Bu sene de sayımız 100 bine yaklaşmış durumda. Köyümüzde çok ciddi çalışmalar yapıldı. Tarihi eser tescilli evlerimiz onarıldı, restorasyonları yapıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız tarafından koruma amaçlı imar planımız yapıldı" şeklinde konuştu.
Tarihi evlerin yok olmaktan kurtarıldığını belirten Fatma Genç, "Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy'un destekleriyle düğmeli evlerimize restorasyon kredileri ve hibe destekleri aldık. Yok olmaya yüz tutmuş, yıkılmak üzere olan düğmeli evlerimizi tekrar inşa ettik. Restorasyon sonrasında da şu anda bazı evlerimiz butik otel olarak konaklama hizmeti veriyor" dedi.
Gelecek dönem projelerine de değinen Genç, "Belediye hizmet alanı, otoparklarımız ve turizmle ilgili her türlü hizmeti verebilecek alanlar planda belli. Sokak sağlıklaştırma ve cephe düzenlemesi gibi çalışmaların başlatılması için destek bekliyoruz" diye konuştu.
Köyün benzersiz mimari karakterini vurgulayan Genç, "Sarıhacılar Köyümüz dünyada eşi benzeri olmayan, beton girmeyen tek köydür. Bu şekilde zaten tanındı ve ünlü oldu. Köyün içinden geçen Antalya'dan Konya'ya giden tarihi İpek Yolu da köyümüzün önemini artırıyor" dedi.
