Isparta'nın Yalvaç ilçesindeki Pisidia Antiokheia Antik Kenti'nde, kanser hastalığına karşı kullanıldığı düşünülen yengeç figürlü ve iyileşme yazıları içeren bir amulet bulundu. Helenistik Dönem'e ait olduğu değerlendirilen eser, antik dönemin inanç ve tedavi yöntemlerine ışık tutuyor.
Kanserle İlişkili Ünik Bir Keşif
Kazı ekibi, Aedilicus Tepesi'nde kilise çevresinde yapılan çalışmalarda bu eşsiz eseri ortaya çıkardı. Amuletin bir yüzünde yengeç figürü, diğer yüzünde ise iyileşme dileklerini içeren yazılar bulunuyor. Antik dönemin ünlü hekimi Galen’in, kanserli tümörlerin damarlarını yengecin bacaklarına benzetmesi nedeniyle, hastalığın “karkinos” (Yunanca yengeç) adıyla anıldığı biliniyor.
Eserin Tarihsel Önemi
Helenistik Dönem’den MS 4. yüzyıla kadar kullanıldığı bilinen bu tür amuletlerin, Mısır, Anadolu ve Mezopotamya kökenli olduğu ifade ediliyor. Antiokheia’da bulunan örnek, şimdiye kadar günümüze ulaşan en iyi korunmuş ve anlamlı eserlerden biri olarak değerlendiriliyor.
10. Yüzyılda Bölgeye Düşürülmüş Olabilir
Değerli taş 'gemma'dan yapılmış amuletin, kilise tarihinden çok daha eski olduğu ve kanser hastalığına iyi geldiğine inanıldığı için uzun yıllar boyunca farklı kişiler tarafından kullanıldığı düşünülüyor. Araştırmacılar, bu değerli taşın 10. yüzyılda bölgeye düşürülmüş olabileceğini belirtiyor.
Antik İnançlara ve Tedavi Yöntemlerine Işık Tutuyor
Bulunan amulet, dönemin batıl inançlarının ve tedavi yöntemlerinin önemli bir kanıtı olarak değerlendiriliyor. Kanser gibi tehlikeli bir hastalık karşısında insanların umutlarını bu tür nesnelere bağladığı ortaya çıkıyor. Kazı ekibi, eserin detaylı incelemesinin devam ettiğini ve sonuçların arkeoloji dünyasında önemli katkılar sağlayacağını belirtti.v
