Uzmanlara göre, dünyada her beş kişiden biri kansere yakalanma riski taşıyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Hande Güngör'e göre, Türkiye'de ise 2020 yılında en sık rastlanan beş kanser türünden biri kolorektal kalın bağırsak kanseri. Bu noktada, kolorektal kanseri önlemek ve farkındalık yaratmak amacıyla mart ayı, "Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı" olarak belirlenmiştir.
Diyetisyen Hande Güngör, sağlıklı ve aktif bir yaşam tarzını benimsemenin, ideal kiloda kalmak ve işlenmiş gıdalardan kaçınmanın, kalın bağırsak kanseri riskini azaltmaya yardımcı olduğunu belirtiyor. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı'na göre, dünya genelinde her beş kişiden biri kansere yakalanıyor, ve bu durum erkeklerde 8'de biri, kadınlarda ise 11'de biri için hayatı tehdit ediyor.
Kanser İstatistikleri
Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın kanser istatistiklerine göre, 2020 yılında Türkiye'de en sık rastlanan beş kanser türünden biri de kolorektal kalın bağırsak kanseri. Aşırı kilolu olmak, işlenmiş gıdaları fazla tüketmek, alkol ve sigara kullanmak, fiziksel olarak aktif olmamak ise bu kansere yakalanma riskini artırabilen faktörler arasında bulunuyor.
Beslenme Önerileri ve Kanserden Korunma
Güngör, sağlıklı kiloda kalmak, çeşitli renklerde taze sebze ve meyvelere ağırlık vermek, posa içeriği yüksek besinleri tüketmek, rafine şeker ve yüksek karbonhidrat içeren besinleri sınırlamak, sigara ve alkol tüketimini bırakmak gibi önlemlerin kolorektal kanser riskini azaltmada etkili olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, soğan ve sarımsakta bulunan ve sağlıklı kolonosit hücrelerinin büyümesini destekleyen 'inülin' adlı polisakkaritin prebiyotik etkisinin, metastazın önlenmesine katkı sağladığını belirtiyor.
Kahve ve Çayın Rolü
Kahve tüketiminin erkeklerde kolon kanseri riskini azalttığı, ancak kadınlarda rektal kanser riskini arttırdığına dair yapılan çalışmaları da aktaran Güngör, çay ve kahvedeki polifenollerin kolorektal kansere karşı koruyucu etkiye sahip olduğunu vurguluyor. Ayrıca, zerdeçalın kimyasal bileşeni kurkuminin antioksidan, antiinflamatuar ve antikarsinojenik etkisi olduğunu belirterek, kurubaklagiller, kuruyemişler, taze sebze ve meyvelerin posa açısından zengin olduğunu ekliyor.
Kanser Farkındalık Ayı'nda Beslenme
1-31 Mart arasında kutlanan Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı'nda, beslenme alışkanlıklarını iyileştirerek bağırsak sağlığını koruma çağrısı yapılmaktadır. Barbunya, badem, bezelye gibi diyet lifi içeren besinlerin tüketiminin artırılması, bu önemli ay boyunca kolon sağlığını güçlendirmeye yardımcı olabilir.
Kolorektal Kanser Nedir?
Kalın bağırsağın rektum kısmında ve kalın bağırsağın diğer bölgelerinde görülen kanser türlerine Kolorektal Kanser denir. Kolorektal Kanser, rektumda görüldüğünde Rektum Kanseri, kolonlarda görüldüğünde Kolon Kanseri olarak adlandırılır.. Genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkan kolorektal kanser türleri hem erkeklerde hem de kadınlarda en çok görülen kanser türleri arasında yer alıyor. Erken evrelerde teşhis edildiğinde tedavi olabilme olasılığı yüksek olan bu hastalığın taraması belirti göstermesi beklenmeden 50 yaşından sonra 2 yılda bir düzenli olarak yapılmalıdır.
Kolorektal Kanser Risk Faktörleri Nelerdir?
- Aşırı kilolu veya obez olmak
- Fiziksel olarak aktif olmamak
- Fazla miktarda işlenmiş (sosis, salam ve benzeri) veya işlenmemiş kırmızı et (sığır, kuzu, karaciğer ve benzerleri) tüketimi
- Sigara dâhil tütün ürünlerinin kullanımı
- Alkol kullanımı
- Diyabet ve insülin direnci varlığı
